Gjergj Kastrioti, Pjet\u00ebr Bogdani dhe Gjergj Fishta, jan\u00eb figura themeltare t\u00eb kultur\u00ebs dhe historis\u00eb shqiptare, q\u00eb i bashkon fati i p\u00ebrbashk\u00ebt i pasvdekjes- mungesa e varreve. Secili nga ta dha kontribut t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm dhe t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm p\u00ebr kultur\u00ebn dhe historin\u00eb ton\u00eb. Ndon\u00ebse jetuan n\u00eb periudha t\u00eb ndryshme kohore, ata i bashkon fati i pasvdekjes- mungesa e varreve. K\u00ebto tri figura, jan\u00eb tri shtylla, q\u00eb e mbajn\u00eb lart ngrehin\u00ebn kulturore dhe identitetin europian t\u00eb shqiptar\u00ebve.
\nIsmail Kadare, te eseu monumental, \u201cMosmarr\u00ebveshja\u201d, ashtu sikurse edhe te tregimi, \u201cRaporti i fsheht\u00eb\u201d, e trajton k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, duke t\u00ebrhequr nj\u00eb paralele dometh\u00ebn\u00ebse, nd\u00ebrmjet munges\u00ebs s\u00eb varrit t\u00eb heroit ton\u00eb komb\u00ebtar dhe Jezu Krishtit. Te tregimi n\u00eb fjal\u00eb, Kadare shkruan: \u201cZbraz\u00ebtia e varrit d\u00ebshmon shenjt\u00ebrin\u00eb.\u201d
\nNj\u00eb shenjt\u00ebri t\u00eb till\u00eb, pa m\u00ebdyshje, e d\u00ebshmon jeta dhe vepra Pjet\u00ebr Bogdanit.
\nN\u00eb jet\u00ebn e nj\u00eb kombi, t\u00eb rralla jan\u00eb ato figura, t\u00eb cilave u bie barra e r\u00ebnd\u00eb, t\u00eb ken\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht role t\u00eb shum\u00ebfishta: t\u00eb jen\u00eb prij\u00ebs politik\u00eb, ushtarak\u00eb, religjioz\u00eb e kulturor\u00eb. Pjet\u00ebr Bogdani yn\u00eb, i tradit\u00ebs s\u00eb Hasit, p\u00ebr t\u00eb cilin shkruajn\u00eb studiues t\u00eb shumt\u00eb, shqiptar\u00eb dhe t\u00eb huaj, nga elteri ku predikonte dashurin\u00eb dhe mir\u00ebsin\u00eb kristiane, iu dasht\u00eb t\u00eb ngjitej n\u00eb male dhe t\u00eb zbriste n\u00eb fusha, p\u00ebr t\u2019i bashkuar shqiptar\u00ebt, n\u00eb nj\u00eb kryengritje t\u00eb armatosur kund\u00ebr pushtimit osman- kund\u00ebr pushtimit q\u00eb dvarte gjuh\u00eb e kultur\u00eb. Misionari n\u00eb aksion, s\u2019mund t\u00eb ndalej me kaq. Ai, p\u00ebrshkoi qytete e vende, p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar dije e kultur\u00eb. U b\u00eb doktor i par\u00eb i filozofis\u00eb dhe teologjis\u00eb nd\u00ebr shqiptar. N\u00eb Itali, m\u00ebsoi p\u00ebr artin e kultur\u00ebn, p\u00ebr poezin\u00eb e filozofin\u00eb, p\u00ebr historin\u00eb e shum\u00eb dije tjera. Dhe, dijen e akumuluar e manifestoi te libri monumental, \u201c\u00c7et\u00ebn e profet\u00ebve\u201d, nj\u00eb vep\u00ebr misionare e sh\u00eblbuese. Si i till\u00eb, ky lib\u00ebr, nga botimi i par\u00eb, 1685, gjer n\u00eb dit\u00ebt tona, ka pas\u00eb nj\u00eb influenc\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb kultur\u00ebn shqiptare.
\nPjet\u00ebr Bogdani, si\u00e7 shkruan n\u00eb parath\u00ebnie t\u00eb librit, ishte prej Gurit t\u00eb Hasit t\u00eb Prizrenit, ku para tij ishte ngjizur nj\u00eb kultur\u00eb e shkrimit dhe e rezistenc\u00ebs kund\u00ebr turqve. T\u00eb dh\u00ebnat biografike tregojn\u00eb se, nga s\u00ebmundja nuk arriti ta realizonte p\u00ebrpjekjen me Pikolominin, p\u00ebr t\u00eb organizuar betej\u00ebn kund\u00ebr osmaneve, sepse, ushtria e gjeneralit austriak niset n\u00eb drejtim t\u00eb Shkupit, po nuk arriti t\u00eb hynte n\u00eb qytet, sepse e kishte marr\u00eb epidemia e murtaj\u00ebs, prandaj, e djeg qytetin dhe kthehet prap\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, Bogdani, ia siguron ushtris\u00eb s\u00eb Pikolominit 6000 shqiptar\u00eb, dhe bashk\u00eb me t\u00eb niset p\u00ebr n\u00eb Prizren, ku shpartallohet ushtria e Pikolominit nga s\u00ebmundja e murtaj\u00ebs dhe forcat turke. Me t\u00eb arritur n\u00eb Prizren, Bogdani s\u00ebmur\u00ebt nga murtaja, dhe vdes m\u00eb 6 dhjetor t\u00eb vitit 1689, n\u00eb Prishtin\u00eb. Pas vdekjes, si\u00e7 njofton nipi Gjergj Bogdani, turqit dhe tatar\u00ebt, trupin e tij e kan\u00eb nxjerr\u00eb nga varri, dhe ua kan\u00eb hedhur qeneve n\u00eb mes t\u00eb piac\u00ebs s\u00eb Prishtin\u00ebs. K\u00ebtu mbaron veprimtaria e tij tragjike dhe fillon jet\u00ebn vepra e tij kulturore, si zgjatim i frym\u00ebs s\u00eb tij; e kujtes\u00ebs dhe identitetit sh\u00eblbues q\u00eb la si testament t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm p\u00ebr ne. M\u00eb k\u00ebt\u00eb akt, tatar\u00ebt tentuan ta zhduknin filozofin\u00eb bogdaniane, por ajo triumfoi, dhe i q\u00ebndroi stoikisht koh\u00ebs s\u00eb m\u00ebvonshme, kur persekutimet dhe kalvari i shqiptar\u00ebve ve\u00e7sa u thellua. Megjithat\u00eb, \u00c7eta e tij, si kultur\u00eb e ideologji, asnj\u00ebher\u00eb s\u2019u ndal. Ajo, marshoi deri n\u00eb dit\u00ebt tona. U mish\u00ebrua te dishepulli i ideve dhe idealeve t\u00eb tij, Ibrahim Rugova, i cili, ashtu si Bogdani, u nda nga jeta, pa e finalizuar misionin e tij. Nj\u00eb sh\u00ebmb\u00ebllim q\u00eb na shtyt\u00eb t\u00eb p\u00ebrsiasim dhe meditojm\u00eb!
\nHistoriografia letrare shqipe, d\u00ebfton se, vepra e Bogdanit, pati jehon\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme kulturore dhe ndikoi duksh\u00ebm n\u00eb konsolidimin e let\u00ebrsis\u00eb dhe gjuh\u00ebs shqipe. Ajo, njihej nga rilind\u00ebsit e shumt\u00eb: Naimi, Mjeda, Konica, etj., dhe p\u00ebrjetoi botime e studime kritike t\u00eb shumta. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, u b\u00eb pjes\u00eb e pasuris\u00eb s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt kulturore t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebve.
\nNga relacionet e Bogdanit me vlera historiografike e letrare, kuptojm\u00eb se bredhja ishte fati i Bogdanit. Ai, vazhdimisht bredhte; her\u00eb duke k\u00ebrkuar vendstrehim nga persekutimi dhe ndjekja q\u00eb i b\u00ebnin turqit; her\u00eb p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar aleat\u00eb e miq p\u00ebr t\u00eb organizuar kryengritje kund\u00ebr pushtimit turk; her\u00eb duke k\u00ebrkuar mb\u00ebshtet\u00ebs, p\u00ebr ta botuar librin e tij, me t\u00eb cilin d\u00ebshironte t\u00eb ndri\u00e7onte mendjet, n\u00eb vendin ku mbizot\u00ebronte pa dija.
\nBogdani, si apasionuar p\u00ebr dije e kultur\u00eb, p\u00ebr t\u00eb sh\u00eblbuar vendin e vet, p\u00ebrball\u00eb m\u00ebkatit dhe padijes, q\u00eb zgjeronin hap\u00ebsira n\u00eb atdheun e plandosur n\u00eb mjerim, dinte se arm\u00ebt m\u00eb t\u00eb fuqishme, ishin dija e libri. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, ai mendonte se, mund t\u00eb ndikonte n\u00eb vet\u00ebdijesimin kulturor dhe shpirt\u00ebror t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb shtypur. At\u00ebbot\u00eb, vendi i tij dergjej n\u00eb rob\u00ebri t\u00eb err\u00ebt, si\u00e7 thoshte, \u201ci verbuem me dy pal\u00eb mjegulla t\u00eb zeza mbi faqe, q\u00eb jan\u00eb m\u00ebkati, e padija sepse, ai ishte dvar\u00eb dijeje e urtija.\u201d
\nN\u00eb parath\u00ebnien, \u201cT\u00eb primit\u00eb p\u00ebrpara letrarit\u201d, Bogdani, n\u00eb form\u00eb programatike e misonarike, e shpalosi filozofin\u00eb e tij p\u00ebr librin, konceptet themelore p\u00ebr dijen, religjionin, kultur\u00ebn dhe p\u00ebrparimin, dhe ato i nd\u00ebrlidhte me misionin e shenjt\u00eb t\u00eb kultur\u00ebs e librit, t\u00eb letrar\u00ebve e doktor\u00ebve.
\nBogdani, i vet\u00ebdijsh\u00ebm se duhej kultivuar \u201cbukurin\u00eb\u2019 e giuhes\u00eb\u201d, u rrek t\u00eb shkruante nj\u00eb vep\u00ebr p\u00ebr Arb\u00ebrin\u00eb, gjuh\u00ebn dhe kultur\u00ebn e vet; nj\u00eb vep\u00ebr q\u00eb do t\u00eb mbetet p\u00ebrmendore e p\u00ebrhershme letrare e kulturore.
\nLuigj Marlekajt, njoh\u00ebs i vepr\u00ebs s\u00eb Bogdanit dhe i Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb studimin e tij monografik \u201cPjet\u00ebr Bogdani e Shqipnia e koh\u00ebs se tij\u201d, tregon se Bogdani, me guximin e pashoq, u b\u00eb \u201cai qe nuk len k\u00ebt\u00eb vend te bahet turk\u201d- thoshin sundimtar\u00ebt osman. Kjo ishte nj\u00eb pun\u00eb kolosale e nj\u00eb korifeu t\u00eb madh; e nj\u00eb njeriu t\u00eb p\u00ebrkushtuar p\u00ebr ideale t\u00eb larta e sublime. Ndaj, \u201cConues prophetarum\u201d, mbetet \u00c7eta e kultur\u00ebs shqiptare.<\/p>\n
Cuneus Prophetarum: \u00c7eta e kultur\u00ebs shqiptare<\/strong><\/p>\n Pjet\u00ebr Bogdani (1630-1689), nga njoh\u00ebs t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb tij \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar si korife i shkenc\u00ebs dhe arteve shqiptare. Vlen t\u00eb p\u00ebrmendet se, n\u00eb koh\u00ebn e Bogdanit, n\u00eb Europ\u00eb, let\u00ebrsia luante rol t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm n\u00eb emancipimin kulturor, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb vendi i Arbrit, ishte plandosur n\u00eb rob\u00ebri t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, pasojat e s\u00eb cil\u00ebs ndiheshin ve\u00e7mas n\u00eb sfer\u00ebn e kultur\u00ebs. Kjo frym\u00eb, e krijuar matan\u00eb Adriatikut, nuk arriti t\u00eb dep\u00ebrtonte te shqiptar\u00ebt. Megjithat\u00eb, l\u00ebvizja p\u00ebr rezistenc\u00eb kulturore kundrejt akulturimit, mori impuls t\u00eb fuqish\u00ebm, m\u00eb autorin m\u00eb t\u00eb ditur t\u00eb k\u00ebsaj periudhe, dhe nj\u00ebrin nga m\u00eb t\u00eb shquarin e let\u00ebrsis\u00eb shqipe, Pjet\u00ebr Bogdanin, i cili, n\u00eb p\u00ebrkim me filozofin\u00eb dhe konceptet e mesjet\u00ebs, shkroi vepr\u00ebn monumentale, \u201cCuneus Prophetarum.\u201d Kjo vep\u00ebr, u botua n\u00eb shqip dhe italisht, dhe nga studiuesit e shumt\u00eb, vler\u00ebsohet nj\u00ebher\u00ebsh si vepra me e p\u00ebrkryer e shekujve t\u00eb par\u00eb t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe. \u201c\u00c7eta e profet\u00ebve\u201d, ashtu si\u00e7 e ka p\u00ebrkufizuar Ibrahim Rrugova, \u00ebsht\u00eb vep\u00ebr baz\u00eb n\u00eb humanistik\u00ebn shqiptare. K\u00ebt\u00eb vep\u00ebr, autori e ka shkruar si tekst letrar. Vepra, si kompozicion dhe si struktur\u00eb, i p\u00ebrgjigjet me p\u00ebrpik\u00ebri konceptit organizues dhe kompozicional t\u00eb Bibl\u00ebs. Pra, libri \u00ebsht\u00eb i ndar\u00eb n\u00eb dy pjes\u00eb, ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb e ndar\u00eb Bibla n\u00eb Bes\u00eblidhjen e Vjet\u00ebr dhe n\u00eb Bes\u00eblidhjen e Re. Pjet\u00ebr Bogdanit, me jet\u00ebn e flijuar n\u00eb altarin e idealeve komb\u00ebtare, fetare e kulturore, dhe me veprimtarin\u00eb e bujshme n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb atdheut, mbetet apostulli kryesor i let\u00ebrsis\u00eb dhe kultur\u00ebs shqipe, ndikimi i t\u00eb cilit, n\u00eb formimin e identitetit kulturor t\u00eb shqiptar\u00ebve, mbetet i paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm.<\/p>\n Bogdani, n\u00eb kohen e p\u00ebrndjekjeve dhe persekutimeve, kudo ku fshihej, me vete merrte libra. Sepse, ai ishte i mish\u00ebruar me dijen, librin dhe misionin e bariut, n\u00eb p\u00ebrkim me sh\u00ebmb\u00eblltyr\u00ebn e m\u00ebsuesit t\u00eb besimit t\u00eb vet. (Fragment nga teksti i lexuar n\u00eb Zym, m\u00eb 27. 06. 2015, n\u00eb konferenc\u00ebn kushtuar Pjet\u00ebr Bogdanit)<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Gjergj Kastrioti, Pjet\u00ebr Bogdani dhe Gjergj Fishta, jan\u00eb figura themeltare t\u00eb kultur\u00ebs dhe historis\u00eb shqiptare, q\u00eb i bashkon fati i p\u00ebrbashk\u00ebt i pasvdekjes- mungesa e varreve. Secili nga ta dha kontribut t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm dhe t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm p\u00ebr kultur\u00ebn dhe historin\u00eb ton\u00eb. Ndon\u00ebse jetuan n\u00eb periudha t\u00eb ndryshme kohore, ata i bashkon fati i pasvdekjes- mungesa […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":672,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[165,164],"tags":[],"book_author":[],"book_publisher":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3031"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3031"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3031\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3031"},{"taxonomy":"book_author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/book_author?post=3031"},{"taxonomy":"book_publisher","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/book_publisher?post=3031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nBogdani, \u00ebsht\u00eb autor origjinal dhe e shkruan nj\u00eb vep\u00ebr origjinal, duke e zbatuar struktur\u00ebn e Bibl\u00ebs dhe duke u bazuar n\u00eb t\u00eb. Po ashtu, n\u00eb aspektin tematik, libri i par\u00eb \u00ebsht\u00eb analog me Bes\u00eblidhjen e Vjet\u00ebr, ku ritregohet kronologjia e Krijimit t\u00eb rruzullimit, sipas modelit biblik.
\nLibri i dyt\u00eb shfaqet analog me Bes\u00eblidhjen e Re dhe kjo mund t\u00eb kuptohet edhe nga vet\u00eb titulli, \u201cJeta e Jezu Krishtit.\u201d N\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb, numri i ligj\u00ebratave, \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb me numrin e librave biblik\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb librit, b\u00ebhet ritregimi i jet\u00ebs s\u00eb Krishtit, momente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij, q\u00eb nga gjeneza familjare, shfaqja-lindja, vepra, d\u00ebnimi-vdekja-kryq\u00ebzimi, ngjallja dhe rishfaqja e tij sipas modelit biblik.
\n\u201d\u00c7eta e Profet\u00ebve\u201d, \u00ebsht\u00eb tekst i shkruar kryesisht n\u00eb proz\u00eb. Librit i paraprin\u00eb nj\u00eb parath\u00ebnie tejet interesante \u201cT\u00eb primit p\u00ebrpara letrarit\u201d, ku autori tregon synimet q\u00ebllimore t\u00eb tekstit t\u00eb vet, n\u00eb nj\u00eb kontekst t\u00eb zymt\u00eb kulturor, ku atdheu dergjej n\u00eb rob\u00ebri, dhe ku mjegullat e akulturimit kishin err\u00ebsuar jet\u00ebn arb\u00ebrore, prandaj edhe k\u00ebrkohej dija e urtia, dhe ajo lypsej n\u00ebp\u00ebrmjet librit,- e n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, duke e riaktualizuar Bibl\u00ebn, q\u00eb p\u00ebr konceptin mesjetar, ishte libri m\u00eb i p\u00ebrkryer, sepse autori ishte Hyji i p\u00ebrkryer. N\u00ebp\u00ebrmjet librit, autori, si prij\u00ebs dhe bari, k\u00ebrkonte zgjimin dhe vet\u00ebdijesimin kulturor, etnik e fetar. Autori, n\u00eb p\u00ebrkim me misioni dhe konceptin p\u00ebr misionarin, shprehte hapur synimet letrare dhe kulturore: \u201cq\u00eb t\u00eb mos l\u00ebn\u00eb dijen dhe gjuhen e dheut t\u00eb zhduket, por sikur lufton gjith\u00eb dheu e bota p\u00ebr vet, po duke u lart\u00ebsuar nga urt\u00ebsia.\u201d
\nKjo vep\u00ebr, me tiparet karakterizuese, duke u shfaqur analoge me modelin e shkrimit biblik, sipas studiuesit t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb Bogdanit, Anton Berishaj \u201d\u00ebsht\u00eb nj\u00eb hipertekst i tij dhe interpretim diskursiv i atij shkrimi, me shum\u00eb funksione t\u00eb citat\u00ebsis\u00eb, metatekstit, si nj\u00ebsi t\u00eb shfaqjes s\u00eb intertekstualitetit t\u00eb past\u00ebr.\u201d
\nP\u00ebrmes modelit t\u00eb ritregimeve biblik, Bogdani ka dashur ta paraqes Jezu Krishtin si fenomen kulturor dhe letrar evropian, shkruan Engj\u00ebll Sedaj, dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, t\u2019i ngjallte shenjat e idealitetit dhe t\u00eb kulturimit.
\nP\u00ebrve\u00e7 ligj\u00ebratave, nga krijimtaria e Bogdanit, kemi nj\u00eb cik\u00ebl poezish, t\u00eb njohura si \u201dK\u00ebng\u00ebt e Sibilave.\u201d Te k\u00ebto poezi, si\u00e7 ka vler\u00ebsuar studiuesi Ibrahim Rugova, \u201cBogdani ka realizuar disa nga metaforat m\u00eb t\u00eb form\u00ebsuara dhe m\u00eb t\u00eb bukura n\u00eb poezin\u00eb shqipe.\u201d
\nNj\u00eb element karakteristik\u00eb i poetik\u00ebs s\u00eb Bogdanit, \u00ebsht\u00eb prania e poezis\u00eb me tipare kozmogonike, e shkruar me nj\u00eb rrjet figurash stilistike t\u00eb realizuara estetikisht dhe me nj\u00eb gjuh\u00eb poetike mjesht\u00ebrore. Teksti poetik bogdanian, ka nj\u00eb skem\u00eb t\u00eb rregullt rimash, q\u00eb vargut i japin nj\u00eb muzikalitet rr\u00ebmbyes dhe poetik. Bogdani, i kontekstualizon sibilat n\u00ebp\u00ebrmjet topik\u00ebs dhe figur\u00ebs idiomatike shqipe. Te vepra e tij, gjejm\u00eb dhe nj\u00eb vjersh\u00eb t\u00eb past\u00ebr kosmogonike, \u201cKrijimi i Rruzullimit\u201d, poezi kjo me vlera t\u00eb dallueshme, do t\u00eb thosha e denj\u00eb p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb pjes\u00eb e \u00e7do antologjie poetike. Bot\u00ebn e pasur dhe sistemin poetik t\u00eb Bogdanit e \u00e7monte edhe poeti i mir\u00ebnjohur, Lasgush Poradeci, i cili shkroi: \u201cTekstin e Bogdanit e citova pas disa sh\u00ebnimesh q\u00eb kam marr\u00eb n\u00eb Vien\u00eb, Vjesht\u00ebn e 1924-\u00ebs, kur pata g\u00ebzimin t\u2019i-a shikoj me sy\u2026t\u2019i-a \u00e7ik me dor\u00eb\u2026t\u2019i-a studioj dhe t\u2019i-a p\u00ebrpij \u201cConneus\u201d-in n\u00eb shpirtin t\u2019im p\u00ebr t\u00eb par\u00ebn her\u00eb. P\u00ebrve\u00e7 sh\u00ebnimesh t\u00eb tjera gjuh\u00ebsore q\u00eb m\u00eb q\u00ebndruan p\u00ebr zemre, kam kopjuar nj\u00eb poezi kozmogonike, e cila, nga pik\u00ebpamja e koncepcionit origjinal, e ides\u00eb s\u00eb fuqishme dhe e form\u00ebs s\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb saj jam i mendimit se duhet konsideruar si nj\u00eb monument letrar jo vet\u00ebm i gjuh\u00ebs shqipe, por i republik\u00ebs letrare p\u00ebrgjith\u00ebsisht. Kozmogonia e t\u00eb madhit shqiptar i-u b\u00ebn ball\u00eb, me cil\u00ebsit\u2019 e veta, kozmogonis\u00eb asiriane (babilonase) ashtu sikund\u00ebr k\u00ebt\u00eb e shohin n\u00eb Bibl\u00ebn hebraike, dhe kozmogonis\u00eb indike, ashtu sikund\u00ebr k\u00ebt\u00eb na e \u00e7faqin Vedat e shenta. Kur t\u00eb vij aty, do t\u2019a rr\u00ebfej poezin\u00eb e Bogdanit, q\u00eb t\u00eb gjykosh m\u00eb mir\u00eb vet\u00eb mbi vleft\u00ebn e saj.<\/p>\n
\nVepra e Bogdanit, ishte e njohur p\u00ebrgjat\u00eb gjitha fazave t\u00eb zhvillimit t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe. U \u00e7mua dhe vler\u00ebsua nga rilind\u00ebsit, mir\u00ebpo kulmi i influenc\u00ebs u shfaq n\u00eb platform\u00ebn e kulturore e ideologjike t\u00eb Ibrahim Rugov\u00ebs. Ne fakt, Rugova si dishepull i Bogdanit, e ndoqi \u00ebndrr\u00ebn e tij, p\u00ebr ta vazhduar aty ku mbet korifeu i kultur\u00ebs shqiptare.<\/p>\n