{"id":3162,"date":"2019-12-16T17:14:33","date_gmt":"2019-12-16T17:14:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.iwabogdani.org\/?p=1612"},"modified":"2019-12-16T17:14:33","modified_gmt":"2019-12-16T17:14:33","slug":"lulzim-tafa-krijuesi-magjik-nga-violeta-allmuca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/lulzim-tafa-krijuesi-magjik-nga-violeta-allmuca\/","title":{"rendered":"Lulzim Tafa KRIJUESI MAGJIK nga Violeta Allmu\u00e7a"},"content":{"rendered":"<header class=\"article__header\">\n<div class=\"article__thumb\">\n<div class=\"box_item\">\n<div class=\"box_item__content\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<h1>KRIJUESI MAGJIK<\/h1>\n<div class=\"datetime_holder\"><span class=\"date\">16 dhjetor <\/span><span class=\"time\">15:41<\/span><\/div>\n<\/header>\n<div class=\"at-above-post addthis_tool\" data-url=\"https:\/\/www.epokaere.com\/krijuesi-magjik\/\"><\/div>\n<p><em>(Rreth poezis\u00eb s\u00eb Lulzim Taf\u00ebs)<\/em><\/p>\n<p><strong>Violeta ALLMU\u00c7A<\/strong><\/p>\n<div class=\"rek\"><\/div>\n<p>Kur shkruajm\u00eb sot p\u00ebr poezin\u00eb dhe poetin Lulzim Tafa, nj\u00eb nga poet\u00ebt m\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe interesant\u00eb q\u00eb kam lexuar k\u00ebto vitet e fundit, ndjen vlerat e larta shpirt\u00ebrore t\u00eb vargut me p\u00ebrjetime t\u00eb thella t\u00eb subjektit lirik. Duke mos qen\u00eb i kusht\u00ebzuar nga reflektimet e jashtme ai e ka mbushur sip\u00ebrfaqen poetike me z\u00ebrin e psik\u00ebn e tij. Hap\u00ebsira e brendshme njer\u00ebzore e poetit, p\u00ebrve\u00e7 lirizmit shpall edhe nj\u00eb cip\u00eb ironie dhe doz\u00eb revolte, ku formohet elementi i plot\u00eb i objektit poetik. N\u00ebn ndikimin e stilit t\u00eb tij vetanak, t\u00eb pap\u00ebrs\u00ebritsh\u00ebm, secila fjal\u00eb e ardhur n\u00eb vargje na flet p\u00ebr dram\u00ebn e thell\u00eb t\u00eb bot\u00ebs shqiptare t\u00eb poetit, i cili unin poetik n\u00ebp\u00ebrmjet ritmit e vesh me l\u00ebnd\u00eb poetike. Nuk \u00ebsht\u00eb e \u00e7uditshme q\u00eb pasi t\u00eb kesh lexuar mbi 100 poezi t\u00eb Lulzim Taf\u00ebs t\u00eb g\u00ebrmosh p\u00ebr t\u00eb zbuluar qoft\u00eb edhe ndonj\u00eb varg t\u00eb \u201clodhur\u201d t\u00eb del pun\u00eb, sepse secila poezi ka ngritjen e saj substanciale, me rr\u00ebnj\u00eb artistike dhe vlera t\u00eb larta estetike. Nga ana tjet\u00ebr duhet t\u00eb mendosh se poezia e tij jo m\u00eb kot \u00ebsht\u00eb mir\u00ebpritur edhe n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn universale nga lexuesi i gjer\u00eb. Askush nuk mund t\u00eb \u00e7uditet se ky poet ndodh t\u00eb shfaqet si nj\u00eb \u201castronom\u201d i planetit letrar q\u00eb n\u00eb duar mban nj\u00eb laps, jo p\u00ebr t\u00eb zbuluar planet\u00eb t\u00eb reja, por p\u00ebr ta ngjitur sa m\u00eb lart lirin\u00eb, atje ku nisen n\u00eb fluturim dhe \u00ebndrrat e poetit. Ja ku e zbulon vargun n\u00eb poezin\u00eb: \u201cKe fjetur n\u00ebn h\u00ebn\u00eb\u201d: Ke fjetur n\u00ebn hijen e h\u00ebn\u00ebs \/Do t\u00eb vij n\u00eb \u00ebndrr\u00ebn t\u00ebnde \/Nga \u00ebndrra e zez\u00eb. N\u00eb fund poeti zbret n\u00eb tok\u00eb. \u00cbndrra vishet me metafora. Vargu b\u00ebhet tok\u00ebsor. Mos qaj p\u00ebr mua vog\u00eblushe. Vargu i tij \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb n\u00eb l\u00ebvizje. Poeti nuk mban ditar. Ai ve\u00e7 fluturon mes universit dhe e b\u00ebn poezin\u00eb magjike. Semantika p\u00ebrmban nj\u00eb leksik me fjal\u00eb t\u00eb zgjedhura, thuajse t\u00eb p\u00ebrkryera q\u00eb i burojn\u00eb zakonisht n\u00eb artin e shpirtit, sepse aty \u00ebsht\u00eb liria e paan\u00eb e poetit. N\u00ebp\u00ebrmjet figuracioneve dhe gjuh\u00ebs poetike, imagjinat\u00ebs dhe mjesht\u00ebris\u00eb, autori e sjell gjinin\u00eb e p\u00ebrsosur t\u00eb poezis\u00eb n\u00eb nj\u00eb dimension gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs. Motivet poetike bashk\u00eb me synimin tematik shpesh l\u00ebvizin nga koh\u00ebt e ikura n\u00eb t\u00eb tashmen. Krijuesi magjik e shfaq ndjesin\u00eb e p\u00ebrjetimit mbi ndjesit\u00eb e vargut, t\u00eb cilat sh\u00ebnjojn\u00eb gjith\u00e7ka estetike kur zbulojn\u00eb kodin e krijimit artistik, aty ku l\u00ebviz e ardhmja. Le t\u00eb shohim poezin\u00eb: \u201cNes\u00ebr\u201d. M\u2019i jep syt\u00eb ta shoh diellin \/Si bien yjet \/ Qielli si bie \/ Do t\u00eb ulemi s\u00ebrish Teut\u00eb \/T\u2019i rr\u00ebfejm\u00eb \u00ebndrrat e nat\u00ebs s\u00eb shkuar\/. Gjendja emocionale e poetit, rr\u00ebfimi i shk\u00eblqyer i frym\u00ebs lirike, \u00e7astit t\u00eb ndjenj\u00ebs lirike, intensiteti i lart\u00eb lirik i vargut, krijon nj\u00eb mozaik me secil\u00ebn poezi, sidomos tek poezit\u00eb e dashuris\u00eb dhe poezit\u00eb erotike ku form\u00ebsohet gjithnj\u00eb vargu i plot\u00eb me ndjeshm\u00ebri t\u00eb thell\u00eb, me vargje t\u00eb shkurtra n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb madhe krijuese. Le t\u00eb lexojm\u00eb poezin\u00eb e tij: \u201cVash\u00eb e Dukagjinit\u201d. E bukur je \/M\u00eb e bukur se vasha e p\u00ebrrallave \/ Kristal je\/ Kristal ke syrin\/ Filigran\u00ebt t\u00eb qesin n\u00ebp\u00ebr unaza\/. Ja \u00e7asti poetik si kthehet n\u00eb nj\u00eb \u00e7ast magjik, ndjenj\u00eb lirike, krijim artistik me vler\u00eb estetike. N\u00eb t\u00eb gjitha vargjet e k\u00ebtij poeti, ndjesit\u00eb e autorit shfaqen si ndjesit\u00eb e vargut. Ai zbulon kodin e krijimit artistik kur l\u00ebnda imagjinative kthehet n\u00eb nj\u00eb komunikim me realitetin dhe shkrihet n\u00eb gjendjen shpirt\u00ebrore gjat\u00eb rr\u00ebfimit autentik. At\u00ebher\u00eb vargu i poetit i beson t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs q\u00eb d\u00ebshmon nj\u00eb varg realisht t\u00eb zhveshur nga \u00ebndrrat melankolike t\u00eb s\u00eb shkuar\u00ebs. \u00a0<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1485\" src=\"https:\/\/www.iwabogdani.org\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/23660626-F3BC-4108-94A5-A142E9986AA3-240x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"240\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p>Poezia e tij i \u00e7liron vargjet q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb edhe kujtes\u00ebn duke e l\u00ebn\u00eb fjal\u00ebn t\u00eb lir\u00eb, jo vet\u00ebm p\u00ebr humaniz\u00ebm njer\u00ebzor. Elementi tragjik i luft\u00ebs shpesh shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb element t\u00eb paqes. Vet\u00ebm nj\u00eb kryepoet mund ta kthej\u00eb luft\u00ebn n\u00eb paqe n\u00ebp\u00ebrmjet form\u00ebs s\u00eb madh\u00ebrishme t\u00eb liris\u00eb. Ai p\u00ebrdor simbolin, krahasimin, antitez\u00ebn, paradoksin etj. p\u00ebr t\u00eb arritur n\u00ebp\u00ebrmjet figurave letrare ta ndjell\u00eb poezin\u00eb n\u00eb brend\u00ebsin\u00eb e saj duke ia p\u00ebrcjell\u00eb me gjuh\u00eb poetike lexuesit. D\u00ebshiroj t\u00eb lexoj poezin\u00eb e tij: \u201cNorma\u201d. Kush e vret nj\u00eb armik n\u00eb luft\u00eb\/ ka t\u00eb drejt\u00eb\/ t\u2019i vras\u00eb\/ dhjet\u00eb shqiptar\u00eb \/ n\u00eb paqe\/ Paqe \u00ebsht\u00eb kjo \/ Pasha kryt\u00eb\/ ose poezin\u00eb: \u201cUra\u201d. Vet\u00ebm me frym\u00eb e b\u00ebra t\u00eb fort\u00eb\/ t\u00eb lidhur p\u00ebr zemre\/ kalo lir\u00eb\/ zoti t\u00eb flet\/ dhe engj\u00eblli i bardh\u00eb t\u00eb mban\/p\u00ebr dor\u00eb\/. Poeti i ka th\u00ebn\u00eb t\u00eb gjitha p\u00ebrjetimet e tij t\u00eb jashtme duke e nxjerr\u00eb \u00e7do fjal\u00eb n\u00eb liri nga psika e trisht\u00eb e tij. \u00cbndrra b\u00ebhet zhgj\u00ebnd\u00ebrr. Poeti nuk mban m\u00eb asgj\u00eb brenda vetes. Vet\u00ebm i lutet vargjeve t\u00eb shnd\u00ebrrohen n\u00eb motiv t\u00eb liris\u00eb. Dhe liria \u00ebsht\u00eb fjala, vargu dhe gjuha e krijuesit magjik. Nuk ka se si t\u00eb ndodh\u00eb ndryshe. Poeti shtron vargjet n\u00eb memorien e \u00e7do subjekti lirik, pra t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn artistike. N\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb poezis\u00eb s\u00eb Lulzim Taf\u00ebs ka vargje q\u00eb sjellin mesazhe p\u00ebr jet\u00ebn e dashurin\u00eb, t\u00eb cilat kan\u00eb fuqi, forc\u00eb, dhe padyshim n\u00ebp\u00ebrmjet meditimit n\u00eb koh\u00eb sjellin edhe lavdin\u00eb e poezis\u00eb.<\/p>\n<p>Shenjat e vargjeve t\u00eb tij jan\u00eb t\u00eb dukshme edhe kur shfaqen p\u00ebrtej koh\u00ebs dhe hap\u00ebsir\u00ebs n\u00eb nj\u00eb komunikim p\u00ebrjet\u00ebsues, ku p\u00ebrve\u00e7 breng\u00ebs s\u00eb tij shpirt\u00ebrore autori sjell edhe qasjen e pashmangshme t\u00eb vargut t\u00eb preksh\u00ebm njer\u00ebzor. N\u00eb universin e tij artistik poeti i mbjell vargjet n\u00eb kontekstin e jet\u00ebs shqiptare i prir\u00eb edhe nga fati jet\u00ebsor i popullit t\u00eb vet duke krijuar metaforat derisa i ngjiz ato, mu si nj\u00eb p\u00ebrkushtim ndaj artit. Le t\u00eb lexojm\u00eb edhe poezin\u00eb: \u201cTi a ke dhembje\u201d \/Kur s\u2019m\u00eb sheh\/Kur s\u2019m\u00eb d\u00ebgjon\/Kur s\u2019t\u00eb flas as s\u2019m\u00eb flet\/ Kur t\u00eb k\u00ebputet andrra n\u00eb gjysm\u00eb\/Ti a ke dhembje\/Kur gjumi t\u00eb del\/E m\u00eb s\u2019t\u00eb z\u00eb\/Kur ti f\u00ebrgon dashurin\u00eb n\u00eb prush\/Kur t\u00eb vlon balli\/Kur t\u00eb sos malli\/Ti a ke dhembje\/N\u00eb k\u00ebt\u00eb pun\u00eb djalli\/Trego\/Ti a ke dhembje\/Si un\u00eb\/. Nj\u00eb poezi q\u00eb metafor\u00ebn letrare e kthen n\u00eb nj\u00eb jet\u00ebsim t\u00eb kthjell\u00ebt duke interpretuar vetveten n\u00eb opusin e tij lirik, me nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb thell\u00eb letrare. \u00cbsht\u00eb krejt e pamundur t\u00eb gjesh vargje t\u00eb \u201clodhura\u201d n\u00eb v\u00ebllimet me poezi t\u00eb k\u00ebtij autori brilant, q\u00eb p\u00ebrjetimet e tij lirike pa m\u00ebdyshje jan\u00eb ngjitur me koh\u00eb n\u00eb Panteonin e let\u00ebrsis\u00eb shqipe dhe universale. I p\u00ebrkthyer n\u00eb shum\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb bot\u00ebs dhe i vler\u00ebsuar me disa \u00e7mime, ai p\u00ebrfaq\u00ebsohet me veten kur shkruan poezin\u00eb: \u201cTu e k\u00ebrkue veten\u201d. Kam dal\u00eb sot\/Veten me e lyp\u00eb\/Shikoj n\u2019diell\/jam n\u2019 tok\u00eb \/Kam dal\u00eb sot veten me e lyp\u00eb. Poezia e Lulzim Taf\u00ebs tashm\u00eb e frym\u00ebzon lexuesin me vargjet e tij. Kjo \u00ebsht\u00eb edhe e v\u00ebrteta e dukshme e bot\u00ebs s\u00eb poezis\u00eb dhe e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs artistike q\u00eb poet\u00ebt e mir\u00ebfillt\u00eb me mjesht\u00ebrin\u00eb e tyre artistike dhe gjuh\u00ebn poetike e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, si individualitete t\u00eb spiritualitetit njer\u00ebzor.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>KRIJUESI MAGJIK 16 dhjetor 15:41 (Rreth poezis\u00eb s\u00eb Lulzim Taf\u00ebs) Violeta ALLMU\u00c7A Kur shkruajm\u00eb sot p\u00ebr poezin\u00eb dhe poetin Lulzim Tafa, nj\u00eb nga poet\u00ebt m\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe interesant\u00eb q\u00eb kam lexuar k\u00ebto vitet e fundit, ndjen vlerat e larta shpirt\u00ebrore t\u00eb vargut me p\u00ebrjetime t\u00eb thella t\u00eb subjektit lirik. Duke mos qen\u00eb i kusht\u00ebzuar [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1613,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[166],"tags":[],"book_author":[],"book_publisher":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3162"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3162"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3162\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3162"},{"taxonomy":"book_author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/book_author?post=3162"},{"taxonomy":"book_publisher","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/book_publisher?post=3162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}