{"id":3295,"date":"2021-05-24T19:38:33","date_gmt":"2021-05-24T19:38:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/?p=2229"},"modified":"2021-05-24T19:38:33","modified_gmt":"2021-05-24T19:38:33","slug":"botohet-ne-shqip-poeti-i-mirenjohur-uruguajas-julio-pavanetti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/botohet-ne-shqip-poeti-i-mirenjohur-uruguajas-julio-pavanetti\/","title":{"rendered":"Botohet ne shqip poeti i mirenjohur Uruguajas Julio Pavanetti"},"content":{"rendered":"<p><strong>SA POETIKE JETA&#8230;.<\/strong><\/p>\n<p><em>Nga Engj\u00ebll I. Berisha<\/em><\/p>\n<p>I sigurt se leximi i k\u00ebsaj vepre n\u00eb zhurm\u00ebn e k\u00ebtij shekulli kur t\u00eb trazojn\u00eb gj\u00ebrat e p\u00ebrditshme, t\u00eb ngjiz\u00eb me ndjenj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb mos qen\u00eb i d\u00ebshp\u00ebruar dhe trajton situata brenda perceptimit t\u00eb gjendjes shpirt\u00ebrore e cila e nxit mendimin negativ\u00eb apo pozitiv\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn. Mbase, duket vet\u00ebm poetike kjo, por kur jemi t\u00eb heshtur dhe lexojm\u00eb di\u00e7ka q\u00eb na frym\u00ebzon, marrim\u00a0 nj\u00eb mekaniz\u00ebm n\u00eb trupin ton\u00eb q\u00eb na thot\u00eb, mjaft keni heshtur, filloni t\u00eb jetoni.<br \/>\nGjuha e gjall\u00eb e nj\u00eb rr\u00ebfyesi me gjuh\u00ebn e poezis\u00eb, \u00ebsht\u00eb dashuria e poetit Julio Pavanetti, i cili na seron di\u00e7ka mahnit\u00ebse n\u00ebse do ta kap\u00ebsh me nj\u00eb p\u00ebrfytyrim bot\u00ebn sikur e do ti. T\u00eb gjith\u00eb provojm\u00eb\u00a0 ta kapim k\u00ebt\u00eb fenomen, bot\u00ebn pra, sikur duam, gj\u00eb t\u00eb cil\u00ebn nuk e b\u00ebjm\u00eb dot, por jo t\u00eb gjith\u00eb mund ta themi figurativisht sikur e thot\u00eb poeti Pavanetti, sepse ai e ndien dhe e gjykon moralisht, ku derisa po e lexoja p\u00ebr nj\u00eb moment thash\u00eb, &#8211; ky flet edhe p\u00ebr mua, edhe me gjuh\u00ebn time. K\u00ebshtu do ta parashtroja hyrjen e nj\u00eb shkrimi m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb p\u00ebr poezit\u00eb e tij, ngase, po ngulmoja nga pasioni i tij estetik gjat\u00eb leximit, kur krejt gjuha e tij flet p\u00ebr koh\u00ebn e mir\u00eb, me alegori p\u00ebr ndri\u00e7imin me diell i mbisunduar me imazhe p\u00ebr dashurin\u00eb me detin, pem\u00ebt, frutat, dhe gjinin\u00eb e bukur. Q\u00eb ta duam krijes\u00ebn dhe natyr\u00ebn, duhet t\u00eb kemi men\u00e7urin\u00eb e ta p\u00ebrdorim dashurin\u00eb n\u00eb vend t\u00eb frik\u00ebs, ngase frika \u00ebsht\u00eb p\u00ebrjashtuese.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb krejt nj\u00ebsoj\u00eb, kur je i lumtur dhe jeton si i palumtur, apo edhe e kund\u00ebrta. K\u00ebtu q\u00ebndron elementi q\u00eb i jep identitet k\u00ebtij poeti, tashm\u00eb p\u00ebrher\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, pra elemente q\u00eb ta japin identitetin me qen\u00eb i lir\u00eb kur k\u00ebrkon dhe me dit\u00eb \u00e7ka k\u00ebrkon. Pa e ditur n\u00eb fakt se \u00e7\u2019jet\u00eb b\u00ebn poeti, por nga poezia, marr\u00eb me mend se ai gj\u00ebrat i shikon me dashuri dhe ka nj\u00eb burim n\u00eb zemr\u00ebn e tij q\u00eb nuk i mbetet vet\u00ebm \u00e7astit, ngase k\u00ebndimi p\u00ebrball\u00eb t\u00eb bukur\u00ebs, ashtu sikur e b\u00ebn ai gati n\u00eb \u00e7do poezi, na jep vetveten, dhe krijon tek t\u00eb tjer\u00ebt, tek lexuesi atmosfer\u00eb q\u00eb bashkon p\u00ebrfytyrimet n\u00eb nj\u00eb dinamik\u00eb jete.<\/p>\n<p>Poet\u00ebt zakonisht e sjellin fenomenin shoq\u00ebror e ambiental prej nga jetojn\u00eb, aty ku dhe frym\u00ebzohen, dhe e krijojn\u00eb personazhin gati n\u00eb \u00e7do figur\u00eb, madje edhe nga pem\u00ebt e kopshtit t\u00eb tyre. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, t\u00eb pakt\u00ebn nga p\u00ebrzgjedhja e poezive q\u00eb kemi n\u00eb dor\u00eb, nuk e has personazhin e urryer, aty k\u00ebtu kur z\u00eb n\u00eb thua n\u00eb struktura udh\u00ebheq\u00ebse, q\u00eb zakonisht mund ti gjesh kudo n\u00eb bot\u00eb, por, ai e plot\u00ebson figur\u00ebn e rrethuar me realiz\u00ebm estetik prej nga i rrjedh\u00eb gjuha me leht\u00ebsi, her\u00eb her\u00eb jep aq shum\u00eb leksik, sa t\u00eb duket se po ngul k\u00ebmb\u00eb n\u00eb mesazhin e tij. Ngul k\u00ebmb\u00eb se poezia \u00ebsht\u00eb krejt jeta e tij, se frym\u00ebzimi vjen edhe kur nuk dalin yjet, kur nuk ndri\u00e7on h\u00ebna, madje edhe kur fiken qirinjt\u00eb, q\u00eb e forcon mendimin se nuk \u00ebsht\u00eb poet i rastit, por harmonizon \u00ebmb\u00ebl dukurit\u00eb e shpirtit ne qen\u00ebsi t\u00eb asaj q\u00eb e kemi p\u00ebr virtyt. Un\u00eb nuk e shoh si nevoj\u00eb t\u00eb jet\u00eb i m\u00ebrzitur poeti p\u00ebr t\u00eb shkruar si algorit\u00ebm n\u00eb mes t\u00eb emocioneve t\u00eb mira dhe t\u00eb k\u00ebqija, ngase algoritmi jep shum\u00eb situata interesante q\u00eb e p\u00ebrcaktojn\u00eb q\u00ebllimin e emocioneve. K\u00ebtu tek poeti Julio Pavanetti, lexuesi m\u00ebson se si ti kompozoj\u00eb vargjet kur je i plagosur nga jeta. I vetmi rebelim i vjen kur thot\u00eb se<em>: \u201cKam dashur ti shkruaj mendimet e mia\/ duke ngritur pyetjet q\u00eb m\u00eb shqet\u00ebsojn\u00eb\/ duke denoncuar zem\u00ebrimet dhe padrejt\u00ebsit\u00eb\/ duke treguar rebelimin tim t\u00eb kund\u00ebrt me tepric\u00ebn\/ refuzimi im absolut i despotizmit\/ indinjata ime k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebse kund\u00ebr t\u00eb korruptuarve. <\/em>Dhe sa i zgjat\u00eb revolta e cila nuk i rri n\u00eb zem\u00ebr, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn poezi, duke mos shkuar m\u00eb lart\u00eb me zem\u00ebrimin: <em>\u201cKam dashur t\u00eb l\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb varg\/ &#8211; duke e ditur q\u00eb un\u00eb jam vet\u00ebm pluhur -\/ nj\u00eb mesazh dashurie p\u00ebr t\u00eb ardhmen\/ para se t\u00eb vendosem n\u00eb err\u00ebsir\u00ebn time.<\/em><\/p>\n<p>Liria e shpirtit b\u00ebhet vler\u00eb at\u00ebher\u00eb kur individi \u00ebsht\u00eb i \u00e7liruar nga urrejtja, do t\u00eb thoshte filozofia poetike, me q\u00ebllimin se t\u00eb jesh lumtur \u00ebsht\u00eb m\u00eb mir\u00eb se t\u00eb jesh i m\u00ebrzitur.<\/p>\n<p>Poeti Julio Pavanetti, me gjenez\u00eb nga, Uruguaj, e q\u00eb migron n\u00eb Spanj\u00eb, \u00ebsht\u00eb ushqyer mir\u00eb me let\u00ebrsin\u00eb sikur i themi t\u00eb Amerik\u00ebs latine, q\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb krijues t\u00eb nivelit bot\u00ebror, duke marr\u00eb e duke i dh\u00ebn\u00eb nektar edhe asaj spanjolle, na vjen p\u00ebr dhurat\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr lexuesin n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, q\u00eb ia vlen t\u00eb studiohet, t\u00eb lexohet dhe t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb p\u00ebrzgjedhje t\u00eb ve\u00e7anta.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SA POETIKE JETA&#8230;. Nga Engj\u00ebll I. Berisha I sigurt se leximi i k\u00ebsaj vepre n\u00eb zhurm\u00ebn e k\u00ebtij shekulli kur t\u00eb trazojn\u00eb gj\u00ebrat e p\u00ebrditshme, t\u00eb ngjiz\u00eb me ndjenj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb mos qen\u00eb i d\u00ebshp\u00ebruar dhe trajton situata brenda perceptimit t\u00eb gjendjes shpirt\u00ebrore e cila e nxit mendimin negativ\u00eb apo pozitiv\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn. Mbase, duket [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2232,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[166,164],"tags":[],"book_author":[],"book_publisher":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3295"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3295"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3295\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3295"},{"taxonomy":"book_author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/book_author?post=3295"},{"taxonomy":"book_publisher","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/book_publisher?post=3295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}