{"id":549,"date":"2017-11-15T17:10:25","date_gmt":"2017-11-15T17:10:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.iwabogdani.org\/?p=549"},"modified":"2023-12-21T13:14:10","modified_gmt":"2023-12-21T13:14:10","slug":"kur-gjithcka-kalon-ne-zhgenjim-sali-bytyci-ne-mocalin-e-shurrakeve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/kur-gjithcka-kalon-ne-zhgenjim-sali-bytyci-ne-mocalin-e-shurrakeve\/","title":{"rendered":"Kur gjith\u00e7ka kalon n\u00eb zhg\u00ebnjim  (Sali Byty\u00e7i, \u201cNe Mo\u00e7alin e Shurrak\u00ebve\u201d)"},"content":{"rendered":"<p>Kosovare Krasniqi<\/p>\n<p><strong>Kur gjith\u00e7ka kalon n\u00eb zhg\u00ebnjim<\/strong><\/p>\n<p><em>(Sali Byty\u00e7i, \u201cNe Mo\u00e7alin e Shurrak\u00ebve\u201d)<\/em><\/p>\n<p>Hyrje<\/p>\n<p>P\u00ebr poezin\u00eb e poetit Sali Byty\u00e7i kam shkruar edhe m\u00eb her\u00ebt. Edhe v\u00ebllimi i kat\u00ebrt me radh\u00eb i tij \u201cN\u00eb Mo\u00e7alin e \u2026.\u201d nuk \u00ebsht\u00eb i panjohur p\u00ebr mua. I kam lexuar poezit\u00eb e k\u00ebtij v\u00ebllimi edhe m\u00eb par\u00eb dhe vazhdoj t\u2019i lexoj ende. Poeti p\u00ebrmes poezive t\u00eb tij godet pam\u00ebshir\u00eb t\u00eb keq\u00ebn dhe p\u00ebrmes vargjeve t\u00eb tij nxjerr n\u00eb drit\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb e jet\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Ne si lexues kur lexojm\u00eb poezi gjithnj\u00eb kemi d\u00ebshir\u00eb t\u00eb lexojm\u00eb poezi q\u00eb na \u00ebmb\u00eblsojn\u00eb dhe qet\u00ebsojn\u00eb shpirtin. Por n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast ne nuk e kemi nj\u00eb privilegj t\u00eb till\u00eb \u00e7far\u00eb e kishim n\u00eb v\u00ebllimin paraprak t\u00eb poetit Sali Byty\u00e7i. Ky v\u00ebllim p\u00ebrmban poezi, n\u00eb vargjet e t\u00eb cilave, autori revoltohet e k\u00eblthet p\u00ebr nj\u00eb gjendje m\u00eb t\u00eb mir\u00eb n\u00eb shtetin e tij.<\/p>\n<p>Arsyeja \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb, n\u00ebse dikush do p\u00ebrgjigjeje e k\u00ebsaj se pse i t\u00ebr\u00eb ky mllef n\u00eb shpirtin e poetit. \u00cbndrra e poetit p\u00ebr nj\u00eb gjendje m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb atdheut nuk u realizua. Imazhi i shtetit t\u00eb Kosov\u00ebs nuk shkon nga e mira, por del imazh i prishur nga vet ata q\u00eb udh\u00ebheqin. Mosfunksionimi i asgj\u00ebje n\u00eb rregull n\u00eb Kosov\u00eb dhe kur them k\u00ebt\u00eb e kam fjal\u00ebn p\u00ebr mosfunksionimin e shtetit e shtyn poetin q\u00eb ndjenjat e tij t\u2019i v\u00eb n\u00eb let\u00ebr. T\u00eb gjith\u00eb jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj kohe n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn po jetojm\u00eb por pak kush ka guximin ta thot\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn nd\u00ebr sy ashtu sikurse paraqitet e v\u00ebrteta n\u00eb poezit\u00eb e Byty\u00e7it.<\/p>\n<p>P\u00ebrderisa ne mendonim gjat\u00eb viteve t\u00eb para t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs se tashm\u00eb jeta do t\u00eb na shkonte p\u00ebr mrekulli dhe bota po fillon t\u00eb na buz\u00ebqeshte (kujtojm\u00eb njohjet si shtet Kosov\u00ebn) po ndodh e kund\u00ebrta. N\u00eb vend se ne t\u00eb p\u00ebrfitojm\u00eb nga ky fat i shum\u00ebpritur, ne krijuam nj\u00eb tjet\u00ebr lloj t\u00eb atmosfer\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb. Kosova shnd\u00ebrrohet ne \u201cmo\u00e7al\u201d i paskrupullshm\u00ebris\u00eb s\u00eb politik\u00ebs s\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Duke pasur parasysh jet\u00ebn dhe vuajtjet e tij nga pushtuesi serb ( I burgosur disa her\u00eb q\u00eb nga viti 1981 p\u00ebr motive t\u00eb ndryshme patriotike) Sali Byty\u00e7i i takon grupit t\u00eb poet\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb t\u00eb lidhur ngusht\u00eb me tok\u00ebn e tyre, Kosov\u00ebn, andaj s\u2019kishte se si t\u00eb q\u00ebndroj duarkryq para k\u00ebtij realiteti t\u00eb sh\u00ebmtuar q\u00eb po na p\u00ebrcjell\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb poeti Byty\u00e7i \u00ebsht\u00eb nga ata poetet i cili nuk i mbetet skllav i ndjenjave t\u00eb tij, ai ato pa m\u00ebdyshje i v\u00eb n\u00eb let\u00ebr.<\/p>\n<p>N\u00eb v\u00ebllimin e tij t\u00eb radh\u00ebs me poezi \u201cN\u00eb mo\u00e7alin e \u2026\u201d si kryetem\u00eb vendoset tallja dhe p\u00ebrqeshja q\u00eb poeti u b\u00ebn t\u00eb k\u00ebqijave njer\u00ebzore. Dhe kur themi \u201ct\u00eb k\u00ebqijat njer\u00ebzore\u201d kemi parasysh \u201cjoshjen e atyre te cil\u00ebt nuk ndalen para se keqes si g\u00ebnjeshtra, pangop\u00ebsia, korrupsioni, mashtrimet e te tjera. Nd\u00ebrsa ne me heshtjen ton\u00eb b\u00ebhemi nga ata njer\u00ebz q\u00eb i \u201cnderojm\u00eb\u201d k\u00ebto t\u00eb k\u00ebqija q\u00eb ve\u00e7se po na ngufasin.<\/p>\n<p>Subjekti lirik poezis\u00eb s\u00eb tij flet lirsh\u00ebm n\u00eb em\u00ebr t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs, pa u anuar asnj\u00ebher\u00eb nga veset e k\u00ebqija me t\u00eb cilat po p\u00ebrballemi.<\/p>\n<p>Kur na shp\u00ebtuat nga i huaji<\/p>\n<p>Caqet e goditjes i kishit t\u00eb qarta<\/p>\n<p>Tani \/ Si do t\u00eb na shp\u00ebtoni nga Vetja\/ Kur Ne dhe e Keqja \/Jon\u00eb \/ Nj\u00eb \/ U b\u00ebm\u00eb<\/p>\n<p>Tek poezit\u00eb e k\u00ebtij v\u00ebllimi, Sali Byty\u00e7i nuk del si nj\u00eb poet\u00eb q\u00eb jep vet\u00ebm Fjal\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, por ai p\u00ebrmes poezive t\u00eb tij k\u00ebrkon me ngulm nga shoq\u00ebria jon\u00eb, q\u00eb t\u00eb k\u00ebqijat q\u00eb na kan\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb prej vite t\u2019i \u00e7\u2019rr\u00ebnjosim dhe t\u00eb mos na shtyjn\u00eb edhe m\u00eb tej.<\/p>\n<p>Pesha e r\u00ebnd\u00eb q\u00eb e zot\u00ebron gjendjen n\u00eb Kosov\u00eb ndihet n\u00eb \u00e7do varg t\u00eb tij. Kosova n\u00eb poezit\u00eb e tij b\u00ebhet \u201c vend i g\u00ebnjeshtr\u00ebs\u201d \u201cvend i korrupsionit\u201d.<\/p>\n<p>P\u00ebr dallim nga v\u00ebllimet tjera me poezi, ky v\u00ebllim jep nota t\u00eb theksuara revolte, nj\u00eb p\u00ebrplasje n\u00eb mes asaj \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb Kosova dhe \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb pritur t\u00eb ishte. Ky realitet \u00e7far\u00eb po zot\u00ebron n\u00eb Kosov\u00eb poetin e shqet\u00ebson. Tashm\u00eb forca i takon vet\u00ebm t\u00eb fortit dhe jo ligjit:<\/p>\n<p>K\u00ebtu shitet \u00e7do gj\u00eb<\/p>\n<p>Gur\u00ebt e malit r\u00ebra e lumenjve<\/p>\n<p>Diplomat e falsifikuara tender\u00ebt<\/p>\n<p>Patriotizmi banal mish i gjall\u00eb<\/p>\n<p>M\u00eb t\u00eb pasurit<\/p>\n<p>Ata q\u00eb tregtojn\u00eb urrejtje<\/p>\n<p>Diku kam lexuar ku Viktr Hygo thot\u00eb \u201cLiria fillon nga ironia\u201d. Madje pik\u00ebrisht edhe vargjet e Byty\u00e7it karakterizohen me ironin\u00eb, sarkazmin, dhe humorin t\u00eb cilat edhe b\u00ebhen nd\u00ebr figurat kryesore n\u00eb vargjet e tij. Subjekti lirik i poezis\u00eb se tij demaskon edhe ata persona q\u00eb deri dje ishin n\u00ebn l\u00ebkur\u00ebn e deles e tash kthehen n\u00eb llav\u00eb ujqish:<\/p>\n<p>Do dele t\u00eb d\u00ebgjueshme deri dje<\/p>\n<p>Kenkan kthye n\u00eb llav\u00eb ujqish<\/p>\n<p>Purgator q\u00eb si shihet fundi<\/p>\n<p>P\u00ebr tu par\u00eb fundi duhet drit\u00eb<\/p>\n<p>drit\u00eb askund<\/p>\n<p>Pra, Kosova b\u00ebhet vendi i nj\u00eb t\u00eb keqeje q\u00eb nuk i shihet fundi, dhe poezia b\u00ebhet fusha kryesore ku ai shfaq\u00eb shqet\u00ebsimin e tij.<\/p>\n<p>\u00cbndrra dhe shpresa t\u00eb shoh nj\u00eb Kosov\u00eb ashtu si\u00e7 e kemi dashur t\u00eb gjith\u00eb, poetit i shuhet. Prandaj, v\u00ebllimin e tij e p\u00ebrmbyll me nj\u00eb poezi prej ku subjekti lirik na k\u00ebshillon t\u00eb ikin sa m\u00eb larg \u201cvendit t\u00eb g\u00ebnjeshtr\u00ebs\u201d:<\/p>\n<p>Ik<\/p>\n<p>Sa m\u00eb larg<\/p>\n<p>Ik<\/p>\n<p>Kok\u00ebn mos e kthe pas<\/p>\n<p>Kur t\u00eb pyesin nga vjen thuaju vij nga \u201cvend i g\u00ebnjeshtr\u00ebs\u201d<\/p>\n<p>Nga ai vend ku ajo l\u00ebshon hije mbi dhe<\/p>\n<p>Fruta rrit<\/p>\n<p>Arkitektura e v\u00ebllimit<\/p>\n<p>Fryma bashk\u00ebkohore dhe realiste q\u00eb p\u00ebrcjell poeti tek lexuesi n\u00eb gjasht\u00eb kapitujt e librit na jep t\u00eb drejt\u00eb q\u00eb poetin Sali Byty\u00e7i me t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb quhet poet realist i koh\u00ebs.<\/p>\n<p>Poeti n\u00eb v\u00ebllimin e tij p\u00ebrdor\u00eb llojet nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet t\u00eb vargjeve. Ajo q\u00eb t\u00eb b\u00ebn p\u00ebrshtypje \u00ebsht\u00eb fakti se n\u00eb t\u00ebr\u00eb v\u00ebllimin ka poezi me struktur\u00eb m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb por ka edhe nga ato poezi q\u00eb jan\u00eb fare t\u00eb shkurtra me dy &#8211; tri vargje. Arsyeja pse poeti e b\u00ebn nj\u00eb poezi t\u00eb till\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe pse ai i kund\u00ebrp\u00ebrgjigjet drejtp\u00ebrdrejt si reagim ndaj ngjarjes s\u00eb ndodhur.<\/p>\n<p>N\u00eb disa poezi ndodh edhe p\u00ebrs\u00ebritja e fjal\u00ebve por n\u00eb pozicione t\u00eb ndryshme, si : Shkruan e  fshin ideologji ideologji fshin e shkruan. Mir\u00ebpo me gjith\u00eb p\u00ebrs\u00ebritjen p\u00ebrs\u00ebri vargu ka kuptim dhe rit\u00ebm t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr figurat tjera me t\u00eb cilat nd\u00ebrtohen poezit\u00eb, e ve\u00e7ant\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe figura e paradoksit me t\u00eb cil\u00ebn edhe shkruan poezin\u00eb:<\/p>\n<p>Bilbili pall<\/p>\n<p>Gomari cic\u00ebron<\/p>\n<p>Breshka del n\u00eb maraton\u00eb<\/p>\n<p>Me nj\u00eb fjal\u00eb poeti Byty\u00e7i arrin q\u00eb struktur\u00ebn e vargut t\u00eb tij ta pajis me figurshm\u00ebri t\u00eb pasur stilistike.<\/p>\n<p>P\u00ebrfundim<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb b\u00ebr\u00eb dukuri e njohur nga kritiket q\u00eb poet\u00ebt shqiptar\u00eb t\u2019i krahasojn\u00eb me poet\u00ebt bot\u00ebrore. T\u00eb them t\u00eb drejt\u00ebn kjo m\u00ebnyr\u00eb krahasimi nuk m\u00eb p\u00eblqen edhe aq.<\/p>\n<p>Pse?<\/p>\n<p>Un\u00eb mendoj q\u00eb \u00e7do poet n\u00eb poezit\u00eb e tij \u00ebsht\u00eb vetvetja, ka stilin e tij t\u00eb t\u00eb shkruarit. Edhe poeti Byty\u00e7i tashme ka krijuar fuqish\u00ebm p\u00ebrvoj\u00ebn e vet poetike dhe stilin e tij poetik.<\/p>\n<p>N\u00eb v\u00ebllimin e tij \u201cN\u00eb mo\u00e7alin e &#8230;\u201d poeti Byty\u00e7i arrin t\u00eb dep\u00ebrtoj dhe t\u00eb godas thell\u00eb n\u00eb llumin e korrupsionit q\u00eb \u00ebsht\u00eb zhytur politika kosovare.<\/p>\n<p>Poezit\u00eb e k\u00ebtij v\u00ebllimi jan\u00eb d\u00ebshmi reale e k\u00ebsaj kohe n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn e kalojm\u00eb dhe poeti jo rast\u00ebsisht ka zgjedhur nj\u00eb titull paksa t\u00eb vrazhd\u00eb p\u00ebr librin e tij. Ndoshta \u00ebsht\u00eb i tepruar pak, megjith\u00ebse ka nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet t\u00eb hidhur aty.<\/p>\n<p>Studiuesit kan\u00eb v\u00ebrejtur se k\u00ebsaj problematike poeti i qaset kryesisht p\u00ebrmes ironis\u00eb dhe sarkazmit. Sipas studiuesit Bedri Zyberaj p\u00ebrmes poezis\u00eb s\u00eb poetit Byty\u00e7i \u201cironizohen t\u00eb metat, dob\u00ebsit\u00eb dhe sidomos veset e njeriut bashk\u00ebkohor t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs son\u00eb\u201d. Nd\u00ebrsa studiuesi Jeton Kelmendi v\u00ebren se: \u201cP\u00ebrderisa duket se koha \u00ebsht\u00eb e atyre q\u00eb poeti i konsideron t\u00eb padenj\u00eb, Sali Byty\u00e7i i kund\u00ebrvihet koh\u00ebs, por jo asaj normale, por koh\u00ebs s\u00eb atyre q\u00eb pand\u00ebrgjegjsh\u00ebm deformojn\u00eb zhvillimet normale\u201d.<\/p>\n<p>Pra p\u00ebr n\u00eb fund p\u00ebr ta p\u00ebrmbyllur shkrimin tim mund t\u00eb them se poeti Byty\u00e7i n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes v\u00eb t\u00eb keq\u00ebn njer\u00ebzore por p\u00ebrs\u00ebri p\u00ebrmes vargjeve t\u00eb tij, ngreh z\u00ebrin kund\u00ebr k\u00ebtyre dukurive negative p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb dhe p\u00ebrmes poezis\u00eb e godet pam\u00ebshir\u00eb.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kosovare Krasniqi Kur gjith\u00e7ka kalon n\u00eb zhg\u00ebnjim (Sali Byty\u00e7i, \u201cNe Mo\u00e7alin e Shurrak\u00ebve\u201d) Hyrje P\u00ebr poezin\u00eb e poetit Sali Byty\u00e7i kam shkruar edhe m\u00eb her\u00ebt. Edhe v\u00ebllimi i kat\u00ebrt me radh\u00eb i tij \u201cN\u00eb Mo\u00e7alin e \u2026.\u201d nuk \u00ebsht\u00eb i panjohur p\u00ebr mua. I kam lexuar poezit\u00eb e k\u00ebtij v\u00ebllimi edhe m\u00eb par\u00eb dhe vazhdoj [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":3491,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[167],"tags":[],"book_author":[],"book_publisher":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/549"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=549"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/549\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3490,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/549\/revisions\/3490"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=549"},{"taxonomy":"book_author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/book_author?post=549"},{"taxonomy":"book_publisher","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iwabogdani.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/book_publisher?post=549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}