Autor: iwabogdani

ENDËRRAT NUK KANË BIOGRAFI – Jeton Kelmendi

ENDËRRAT NUK KANË BIOGRAFI

Endërrat nuk kanë biografi,
nuk thonë se lindi këtu,
as në atë vend të largët,
nuk mbajnë as fjalë për shkolla,
për punë, për mësues
që u mësojnë rrugët e jetës.
Endërrat janë të vetmet
që lëvizin pa kurfarë dokumente,
si hije që s’dijnë të kërkojnë leje
nga drita që i sheh,
përse janë këtu,
apo përse janë atje.

Në çastin e ngrirë, ato na kapin,
në një botë pa rregulla,
pa kufij, pa norma,
pa asnjë shenjë që tregon
ku janë fillimet dhe ku janë fundet.
Na shtrijnë para syve
gjërat e pamundura,
duke na thënë që,
nëse guxojmë, mund t’i prekim,
ndërsa kur zbulojmë se janë aty,
të pashpjegueshme, të mëdha,
ato shuhen në heshtje,
si shpresat që humbasin përpara
se të lindin.

Endërrat, me fuqinë e tyre,
nuk kërkojnë ta dijmë
se ku janë formuar,
se kush i ka lënë të frymojnë
në ajrin e mendjes.
Na japin liri
dhe ne, shpesh të verbuar
nga shenjat e tyre të pazbuluara,
u besojmë,
si një fëmijë që i beson
një loje të panjohur.

Por a na besojnë ato ne?
A i ndjejnë ato
pasiguritë tona?
A ndjekin ato rrugët tona,
apo, si dëshira të egra,
fluturojnë mbi ne,
dhe shohin si krijesa që i bëjmë
me hapat e ëndrrave tona?

Ne jetojmë në kërkim të asaj
që nuk mund të kapim,
por ne shkojmë përpara,
duke kërkuar dhe humbur
si zogj që ndjekin një horizont
që asnjëherë nuk arrin.

Në një kohë të tillë,
me gjithçka që bëjmë e kërkojmë,
ëndërrat mbeten të paprekshme,
si një shpërthim që s’ka kohë
për të na shpjeguar.
Ato janë, thjesht,
liria që nuk mund të preket,
e papërshkrueshme,
e pafundme dhe e gjitha
në atë çast të vetëm,
kur, ndoshta,
ne s’jemi asgjë më shumë
se një mendim
që vdes
në hapësirën
e përjetshme të natës.

Paris me 29 dhjetor 2024

Poezi nga Tim Tomilnson

Natën, Pas Këngëve të Kënaqësisë

Natën, pas këngëve që na zgjojnë,
ne dëgjojmë

atë
të bëjë ecjen
në kuzhinë,

dëgjojmë
këmbët e tij të mbytur
duke përplasur dyshemenë prej druri, dëgjojmë

atë të mallkojë me fjalë të pashëm
për qilimin,
pjesa e tij

përherë e kthyer, dëgjojmë atë
të bëjë

heshtje

në linoleum
në dyshemenë e kuzhinës.

Ka kaq shumë gjëra të fshehura

nga nëna jonë,

në dollapë
pas kanaçeve dhe kutive.

Ka kaq shumë që ai do.

Mallomars, Zoti Chips,
Hostess Twinkies.

Dëgjojmë atë
duke kërkuar,

kërkuar,

kanaçet që të tingëllojnë,
kutitë që hapen,
dhe duar e tij,

duar të trasha
të mbyllura
duke çarë

letrën e dylli
dhe paketimet plastike.

Dëgjojmë
frigoritërin që thith
hapur

ndiejmë
dritën e tij përmes çarjeve
të dyerve të dhomës sonë.

Kur ai qëndron
në atë dritë të ftohtë,
kur ai derdh kartonin e qumështit,
kur ai shuar
zjarri

në fytin e tij,
a mendon ai, si ne
e bëjmë,

çfarë e bëri atë të bërtasë,
edhe një herë,
këtë herë,

emrin e nënës së tij?

Përgatitu për të fjetur

Përgatitur për të fjetur
mendoj për netët
kur babai im do të bashkohej me mua
në shtrat

sa i pafajshëm dukej—
dy qentë duke marrë ngrohtësi nga njëri-tjetri—
dhe sa e papërshtatshme do të dukej
tani

dhe mendoj pse ai nuk mundi
të merrte ngrohtësi nga nëna ime,
kur natyrisht
kush mund ta bënte?

Njerëzit pyesin

Njerëzit pyesin
pse nuk kam
një djalë.

Përgjigja
është e thjeshtë:
Isha unë.

LSD
(pas George Harrison)

Para,
isha plotësisht i paditur.

Pas,
e dija që isha plotësisht i paditur.

Dija,
ideja e Zotit—thjesht e gjithë fjala, Zoti
përvoja e fëmijërisë
duke shkuar në kishë të dielën

Ndërsa
në një shkëndijë
fjalët
fjalitë në livadh
paragrafët në pemë,
energia në mes të gjithçkaje.

Asnjë pyetje
Asnjë përgjigje
një realizim.

Thjesht

e vërteta absolute;
një dritë
që krijimi është
suprem
Mos më pyesni pse

qesh

Për mikun më të mirë të vajzës në kostumin e z. Peanut, Halloween, 1986

Faleminderit që pranuat të vini me mua
në dhomën e burrave të Original
Ray’s në 82nd & Columbus
ndërsa byreku që porositëm me ullinj,
djathë shtesë dhe ançovish u pjek
në furrën e pjatës. Dhe faleminderit
për hapjen e bluzës tuaj kur ju kërkova
dhe për puthjen kaq pasionante si
kurrë më parë kur ngrita m***n tuaj në
lavamanin e ndyrë dhe ngrita fundin e shkollës
mbi belin tuaj dhe—o Zot, unë
po shoh yje këtu vetëm duke kujtuar mënyrën
si këpuca juaj e kuajve mbështetej në një kova
mbushur me ujë të ndotur që mbante erë
me dezinfektues dhe si erërat
që krijuam së bashku në këtë llumin e kanalizimeve
rrotullonin një erë të dhjefshme të dhomës me
breshka që ngjiteshin mbi grafitit mizogjinist
dhe kyçi gjysmë mbi derë
që nuk mundëm ta mbyllnim. Dhe faleminderit që thate
faleminderit kur e futa dhe faleminderit
për ndjesinë që më dhatë, ndjesinë që nuk e kam pasur
në kaq shumë vite. Ju ishit nga, çfarë, Maine?
E doja mënyrën si mikesha juaj më e mirë në
kostumin e Z. Peanut priste të dilnim, pica që po bubullonte
po ftohej poshtë cigareve që ajo thithte
në mbajtës, si ajo ishte ajo që sapo kishte ardhur
nga banjoja. Pica ishte kaq e shijshme.

Shiu i pasdites, New Orleans, 1987
(pas një momenti në Forough)

shiu i pandalshëm—
shikon nga ballkoni
për shiun që rrjedh nga gjethet e bananës
në kopshtet e vdekura

në dritaren përballë
silhueta e gruas së pronarit tuaj
pas perdeve të dantellës
duke shikuar

autobusi i Desire Street shpërbëhet në Elysian Fields.

Në diten e Madhe të Gjergjit – poezi nga Jeton KELMENDI

NË DITËN E MADHE TË GJERGJIT
(Lirikë epiko-filozofike për Skënderbeun — 620 vjet pas lindjes)

Sot bëhen gjashtëqind e njëzet pranvera
që lind në Arbëri një dritë në trup njeriu,
i biri i Gjonit — burrit me fjalë të forta,
dhe i Vojsavës — hije fisnike e urtësisë.
Ai që do të bëhej mburoja e një kombi,
flakadan për të gjitha kohërat.

Së pari erdhi Ai —
dhe historia i shkoi pas,
si uji që i hapet shteg një lumi që s’ndalet,
si fryma që kërkon trupin e vet.
Gjergj Kastrioti nuk ishte thjesht lindje,
por kthesë e vetë kohës
që deshi të vishej me dinjitet.

Në Krujë, ku era rrëfen legjenda,
u ngjall flamuri si zgjim i një kombi në gjumë,
dhe në çdo gjak shqiptari
filloi të rrahë një zemër shqiponje.
Nën armët e tij nuk fshiheshin vetëm ushtarë,
por vetë ideja e qytetërimit —
ajo që nuk njeh robëri.

Ai nuk luftoi për hakmarrje,
por për liri që lind nga dashuria për tokën,
për nderin e gjuhës që s’pranon zinxhirë,
dhe emrin që nuk përkulet,
për popullin që meriton të qëndrojë më këmbë
mes perandorive dhe perëndive.

Sot, pas 620 vitesh,
Gjergji është më i gjallë se kurrë,
jo si hije në libër historie,
por si frymë në palcë të kombit,
si kthjelltësi që na thërret në çdo mëngjes.
Ai është kujtesa që s’mund të na vdesë.

O ditë e bardhë që solle në jetë
shpresën e Arbrit,
birin më të ri të Gjon Kastriotit,
lindjen që la gjurmë në vetë diellin,
fatbardhë je si kombi që e rriti atë,
si gjuha që e thërret në emër: Skënderbe!

Gjergj Kastrioti – Skënderbeu,
ai që s’vdiq kurrë,
sepse kur lind një yll i tillë,
koha vetë e ndryshon drejtimin.

Dhe sot, populli yt është fatbardhë,
si kjo ditë që të solli ty,
me emrin tënd që valëvitet
në gjuhë, në zemra dhe në flamur.

Prishtinë me 6 maj 2025.

 

 

Poems by Rakela Zoga (Albania)

Rakela Zoga (Albania)

Rakela Yzeiri (Zoga) was born in the city of Korça, Albania. The passion for literature was early, but she would reach artistic maturity after higher studies at the “Language – Literature” Faculty, where she presented herself and affirmed her name in the most popular publications of the time, in the most important periodicals of the country; “Zëri i Rinisë” (Voice of the Youth), “Drita” (Light), “Nëntori” (November), and others. After that, her literary creativity was published in many newspapers, literary magazines and several anthologies in Albania, Kosovo, Greece, Italy, etc. These publications established her creative personality and wider recognition in the field of letters.

Rakela is a special voice, a poet of lyricism and exaltation, and as such she travels through verse, in the inexhaustible muse and colors that touch the soul. She lives with poetry, meets silence and dreams, merges with words and all this to experience true art and leave an indelible mark in Albanian literature.

She has published the poetic volumes:

Let’s remain friends
Come tonight
Swan in the fog
Wake up on an autumn day
He currently lives and works in Greece.

Today!

Yet feel the pang of longing, deeply rooted memories,

Yet salted tears and pain, melting into my eyes…

 

 

Sot!

 

Zgjoj dhimbjen e mallit, shtruar me kujtime.
Plagët me lotin e kripur i tret brenda syve…

This winter!

All my past loves,

This winter settled on my eyes,

Traces of sadness are depicted on my  face,

Embraced tight by the wet trees,

Feeling the breath of the woodland,

Heartlessly abandoned…

 

Ky dimër!

 

Ky dimër më uli në sy, gjithë dashuritë që shkuan.
Dhe gjurmë trishtimi shoh në fytyrë.
Përqafohem me trungje të lagura pemësh.
Ndiej j frymëmarrjen e drurit, të ikur pa shpirt.

In this night!

I found you in the night, where the pains soften,

Grief wanders in the withered dreams,

Silently, dragging steps of the yearn,

Whispering beneath eyelids, with a smile frozen…

Trying to murmur, warm words,

Unspoken, and never heard,

For fear I might fall asleep, and

You get frightened, while I ask myself;

Let them sleep, or bring them back?

But I hesitate, the dream of tears,

I keep it awake for you, on this night,

Waiting for the dawn to break,

The heart hides the long string of secrets,

While lying dream, my whole soul steals…

Në natë!

Të gjeta në natë, ku flenë dhimbjet.
Pikëllimi lodron ëndrrave të vyshkura.
Pa zhurmë i afroj hapat e mallit,
Të flas nën qerpik, me buzëqeshje të ngrirë.

Mundohem të belbezoj, fjalë dashurie.
Të pathëna, të padëgjuara ndonjëherë.
Kam frikë se fle edhe të trembin,
Veten pyes, ti le në gjumë apo ti sjell.

Nguroj, ëndrrën e lotit, zgjoj për ty sonte.
Në pritje të agimit, që vonë do të çelë.
Vargun e gjatë të mendimeve fsheh zemra…
Gënjeshtare ëndrra, gjithë shpirtin ma vjedh…

Fallen branch!

We met each other, at the awakening day.

The broken night fade far away,

The lost years were banished,

Bygone dream, being on fire…

Lost in autumn embrace, Mother Nature cries,

Our eyes wrapped, in a longing for a kiss,

For a moment,

All those years have come at last,

‘Cause we could never rouse them,

Enjoying life to the fullest!

This break up feels like rain in autumn,

I wanted to leave, but you’re back,

I picked up a branch, fallen in the park,

That day, we both cried in the rain…

How many fallen branches of love are there!

Dege e rrëzuar!

U takuam në zgjimin e ditës.
Nata e zemëruar iku larg,
Dëbuar vitet e humbura.
Ëndrra e dikurshme zjarr …

Tretur përqafim vjeshte, natyra qan.
Mbështjellë sytë tanë, me puthjen mall.
Një çast erdhën vitet, pastaj ikën prapë
Nuk mundëm ti zgjonim, ti bënim jetëgjatë. 

Sa ngjante ndarja me këtë vjeshtë shi,
Kërkoja të ikja, por kthim ishe ti…
Ngrita një degë, të rrëzuar në park,
Të dyja mbi shi atë ditë qamë.

Sa degë të rrëzuara dashurie janë?…

 

Humanly!

 

A human soul, it never gets old,

When a life with love, it’s been lived,

Nothing ever dies in the heart,

When the flame burned with fire…

 

 

Njerëzore!

Asgjë nuk vjetërohet lehtë në shpirt,
Kur dashuri ka jetuar…
Asgjë s’mund të shuhet në zemër shpejt.
Kur flaka zjarrin ka përvëluar…

Sounds of the sea!

Deep-sea love, look for you by the shore,

Where the waves keep licking the sand,

And I feel your kisses upon my lips…

The waves play the symphony of departure,

On the bare feet of longing gaze,

Under the skin, crystal hands slide…

And naïve water droplets dance on body,

That spreads the sad sounds,

Deep in the blue sea of my soul…

 

Tinguj deti!

Dashuri e thellë deti, të kërkoj në breg,
Ku dallgët lëpijnë rërë,
E puthjet e tua i ndjej.

Luajnë simfoninë e ikjes,
Me hapa të shveshur mall.
Nën lëkurë rrëshkasin duar kristal.

Trupi veshur me stërkala uji,
Shpërndan tinguj të trishtë
Në detin e shpirtit blu.

Heart of a woman!

 

Often I think of you, afraid of losing me,

Even though you try to be there,

But I still feel more like that “time”,

Left aside, that neither cries nor smiles…

 

Cold touches, only their eyes speak,

The kisses fled, naked and clashed,

Hidden in the air, no longer can gather,

All them wither like a leaf, no longer green…

Often I think of you, as if you’re there,

Even without having you,

Just as a woman’s heart knows,

How and when to pry and pump,

Waiting for clenched hands to open up!

But even though they keep moving,

She remains the same…

 

Zemër gruaje!

Shpesh mendoj se kërkon të më humbësh.
Por dhe mundohesh, pranë të më jesh.
Jam bërë si ajo kohë e lënë mënjanë.
As nuk thërras, as më buzëqesh.

Të ftohta prekjet, me sy vetëm flasin.
Arratinë morën puthjet, shveshur, përplasur.
E fshihen ajrit më s’kuvendojnë.
Janë vyshkur si gjethe, as gjelbërojnë…

Shpesh mendoj, se të kam, por pa të patur.
Zemra e një gruaje di të përgjojë.
Ajo, pret akrepat e mbyllur të hapen.
Por dhe kur lëvizin ajo është njësoj…

 In the night!

 

The night blew me, a windy kiss,

The lying dream hid it, in the isle of the sky,

I see dark clouds out my window…

Waiting in vain, those eager lips,

With the fake perfume of love,

Dancing to remove all traces of yesterdays,

Huddled inside my soul, soaked in tears…

 

 

Në natë!

Nata me solli një puthje prej ere.
Gënjeshtare ëndrra e futi në xhepin e qiellit.
Dritarja ime mbuluar me re të zeza.
Priste më kot, buzët e mjegulluara.
Unë me tymin gënjeshtar të dashurisë.
Vallzoja të humbja gjurmët e djeshme.
Të strukura në shpirtin e gjymtuar prej lotësh.

Translated from Albanian language into English Language

by Raimonda Moose

Cikel poezive nge Engjëll I. Berisha

Nga Engjëll I. Berisha

Muzikë kamertale

 

  1. (Shtrati i dehur)

 

Derisa ti fle buzë shtratit tim

gjumi të merr si e dehur

eja të dalim nga kjo dhomë

të zgjohemi se na trullosi melankolia

me veglat e muzikës në shtrat

si në thellësi të pyllit zëri

tingulli kamertal si qiell i paqes
këndon me zë kuarteti prej dylli

kjo është muzika që vjen përtej

në largësi me tjetër emër

syri im merr vrap ëndërrimet

nuk dua t’i ndjekë këmbët

ato më rrinë zgjuar

më shpijnë drejt trupit tënd

mishit e epshit

vdekja andej në heshtje jeton.

 

  1. (Për një këngë)

 

Jam i ri vetëm për një këngë

veglat e muzikës, si dhëmbi i tigrit
presin në duar, ndizen dhe ndihen
druri i vjetër i instrumentit të shenjtë
shkruan misterin, vjetërsinë

një mijë vjet, e përsëritur
pritja ime si rrënjët e dheut

por akustika, kur s’je ti
këndon më fort, si i verbër në errësirë

në rininë time, çdo tingull ka qenë metaforë
e mbushur me pasion bukurie
por tani, akordet e mia janë meditim
më mbajnë të ngulitur, pak të fjetur

pak sa i menduar.

  1. (Dhoma me dollap)

 

Në dhomë prej druri e gëlqere e bardhë

shtrati, librat përballë syri i muzikës

nëntë muaj, pasi të ketë lindur

pik qumësht gji i diellit kah perëndon

purpuri i rrezeve i përflak larg

bjeshkët në kufi me mall

ndjesia lum vërshimi m’i zë gjunjët

eci këmbë ëndrrës

në muret që presin dritën

purpuri i rrezeve i ngjyros si gjak
e sytë janë lajthitur pas zërave
këmbët janë të ngurtësuara
por ende eci, eci pa reshtur
në këtë rrugë të ëndrrës

një tjetër hap i fshehur
dritarja është e hapur
po nuk sheh asgjë
vetëm flakë e shuar, e nuk digjet
unë eci
si njeri që ka hamendje në cilin drejtim
në këtë dhomë që ka mbetur vetëm çati
vetëm jam në somnambulë që thërret.

  1. (Historia e dhomës)

Në çdo pëshpërimë, një histori e mbyllur
për tingujt e tjerë, për jetën që ka ikur
për instrumentin që kujton të tregoi
në rrethet e kohës

askush nuk arrin të fluturojë

vetëm se mbetet i madh në dhimbjen e tjerëve

të gjitha ia kujton muzika kamertale

tingull i fshehur
kuarteti prej dylli, frymëmarrje e lashtë
dëgjohet në errësirë, si një qetësi e humbur
veglat muzikore prej dhëmbit të tigrit,
shkrin në duar të trazuara

e mundimshmja

druri i vjetër i instrumentit
një dëshmitar i kohës, pa moshë
në çdo lëvizje të gishtit tim
frymëmarrja e saj ka ndaluar në përjetësi,
dhe tingulli i çdo note është melodi e dëgjuar
dikur, në rininë time.

  1. (Dhoma me vese)

Një mijë vjet, është dëgjuar kjo akustikë
nuk i është dhënë asnjë emër
më shumë lakmi, vese të vjetruara

i nxjerr kah dritarja secilit le ti jenë të idhca

edhe sot nuk kanë emër të veçantë
çdo prekje është një kthim nga harrimi
çdo tingull është një kujtim

pritja ime është agjërim
koha e bën më të thellë
akustikën që e kërkova në rininë time
si një melodi e vallëzuar mbi lumenj
ende dridhen tingujt e saj
në çdo qelizë të kujtesës së shkrirë

ç’mund të bëjmë tjetër të mos e shlyejmë

pos tinëzisht si imitim

ashtu, sikur e bëri Penelopa me shtizën.

Biografia e autorit 

Engjëll I. Berisha, është i lindur më 17 qershor 1962 në Korenicë të Gjakovës, Kosovë. Studimet i mbaroi për Gjuhë e letërsi shqipe në Universitetin e Prishtinës,  kurse studimet post- diplomime, ku mori gradën Magjistër i shkencave për informacion e bibliotekari, i kreu në Zadër të Kroacisë.

Me librin e parë “ Dita me hënë e me nuse”, del në vitin 1989 duke vazhduar pastaj edhe me disa përmbledhje të poezive.

Në vitin 1993 themeloi revistën letrare “Gazeta letrare” duke qenë dhe kryeredaktor i saj. Prej vitit 1991, angazhohet në kryesinë e Teatrit Amatorë  në Gjakovë.

Gjatë viteve 1995-1999, ka punuar në media, në të përditshmen “Bota sot” dhe të përjavshmen “Eurozëri”. Në vitin 2002 zgjidhet kryetar i Klubit Letrar “Gjon Nikollë Kazazi” në Gjakovë, klub ky i themeluar në vitin 1964. Aktivitetin kulmor ky klub e ka në organizimin e manifestimit më të madh letrar, Mitingu i Poezisë. Në vitin 2012, zgjidhet anëtarë i Këshillit Profesional për Teatër në Gjakovë.

Përfshihet i prezantuar në Fjalorin Enciklopedik të botuar nga Akademia e Shkencave e Kosovës. në vitin 2017.

Është anëtar i PEN Qendrës në Kosovë.

Punon dhe drejton Bibliotekën Publike “Ibrahim Rugova” në Gjakovë prej vitit 2000.

Librat e botuara

– “Dita me hënë e me nuse” poezi “Buzuku”. Prishtinë, 1991.

– “Avenytë e muzgut”, poezi, Agjencia e autorëve”. Prishtinë, 1994.

– “Diaspora shqiptare”, tregime “Pjetër Bogdani”, Has, 1993.

– “Gjarpri në shishe”, poezi “Rozafa”, Prishtinë, 2000.

– “Masakra e Mejës e Korenicës”, publicistikë, “Gjon Nikollë Kazazi”, Gjakovë.

– “Çati eshtrash”, poezi, “Rozafa”. Prishtinë, 2003.

– “Kujtesë e dehur”, poezi “Rozafa”. Prishtinë, 2003.

– “Dyert e qiellit”, rrëfenja-publicistikë, “Rozafa”. Prishtinë, 2005.

– “Roli edukativ i bibliotekave shkollore dhe publike në Kosovë”, Botues: Biblioteka “Ibrahim

    Rugova”, Gjakovë, 2011.

– “Martirët e Korenicës”, Monografi. “Gjon N. Kazazi”, Gjakovë, 2013.

– “Zoti i dashurisë”, poezi, Bruksel, 2016.

– “Syri blu”, poezi, Botoi IWA Bogdani, Prishtinë-Bruksel, 2018.

– “Gjuha e sublimit poetik”, kritikë dhe ese. Botoi “Gjon Nikollë Kazazi”, Gjakovë. Viti 2019.

– “Heshtja i rrëfehet natës”, poezi. Botoi IWA Bogdani, Prishtinë-Bruksel, 2021.

– “Në mes luftës e paqes”, Monografi e SHHB “Nënë Tereza” në Zvicër.

 – “E diela e lutjes”, poezi. Botoi IWA Bogdani, Prishtinë, 2024.

– “Rituale shpirti, poezi. 2025.

2 poezi nga Jeton Kelmendi

TË GJITHË MIQTË I GJEJ ME GISHTIN TREGUES

Më janë larguar miq,
dhe kam humbur kolegë,
nga qyteti im ku jetoj, e deri në skajet e botës.
Të gjithë i kërkoj me gishtin tregues,
në fakt, i gjej me të.

Dikur, miqtë i kërkoja me zemër,
duke trokitur në dyert e shtëpive të tyre,
duke pritur nën hijen e një peme,
tek ndjenim aromën e kafesë që pihej shijshëm.
Sot, i kërkoj në një ekran të ndritshëm,
një ekran pa aromë, pa ngrohtësi,
pa frymëmarrje, pa hije të vërteta.

Në telefonin tim ka shumë numra,
emra të renditur pa ndjenja,
pa ngjarje të shkruara pranë njëri-tjetrit,
thjesht shifra të ftohta,
një ekzistencë numerike e atyre që dikur i kisha pranë.
Edhe numrat i gjej po me këtë gisht,
gishtin që tregon, por nuk përqafon,
gishtin që zgjedh, por nuk ndjen.

Me gishtin tregues, unë lexoj lajmet,
mësoj për luftërat që ndodhin, kahëdo ndodhin,
për urinë që shtrin krahët e saj të padukshëm,
për fatkeqësitë që ndodhin afër,
njerëzit që qajnë në anën tjetër të botës,
për ata që qeshin me lot të heshtur,
për jetën që rrjedh mes titujve të përditshëm.

Me gishtin tregues, unë lexoj librat,
por nuk i ndjej faqet tek kthehen,
nuk i ndjej gishtërinjtë të mbajnë peshën e një fjalie,
nuk dëgjoj gërvishtjen e letrës që lëviz mes gishtave të mi.
Me këtë gisht lexoj poezitë,
poezitë e autorëve të panjohur,
të njohur vetëm si emra, si tinguj dixhitalë,
të vendosur në rrjeta, por jo në kujtesë.

Ka ardhur koha e gishtit.
Një kohë ku gjithçka nis dhe mbaron
me një prekje të vogël.
Një botë ku dora e njeriut është tkurrur
në një lëvizje të thjeshtë,
një gjest i vogël që mban universin brenda tij.

Me gishtin tregues, unë blej gjithçka,
blej libra që nuk i prek,
veshje që nuk i provoj,
ushqime që nuk i zgjedh me dorën time.
Me gishtin tregues, unë hap dyer,
jo dyer me çelësa të ftohtë metalikë,
por porta dixhitale,
dyer që s’kanë zhurmë, s’kanë rëndesë,
dyer që nuk mund të përplasen.

Me gishtin tregues, unë vendos fatin e tjetrit,
klikoj “po” ose “jo”,
shkruaj një mesazh që mund të ndryshojë një jetë,
mbyll një bisedë që mund të kishte vazhduar përgjithmonë,
largohem nga një lidhje pa asnjë shpjegim,
me një lëvizje të qetë, pa zë.
Hë pra, kjo është fuqia e gishtit tregues.

Me këtë gisht, unë vendos se çfarë është e rëndësishme,
një “pëlqim”, një “përqafim virtual”,
një ndarje e një kujtimi që nuk ka aromë,
një lajm i ndarë pa e jetuar vetë.
Gjithçka është e lehtë me këtë gisht,
por a është gjithçka e vërtetë?

Dikur, gishtin tregues e përdornim për të drejtuar drejt yjeve,
për të numëruar kohën në qiellin e pafund,
për të shënjuar një rrugë në hartë,
për të shkruar një letër me dorë.
Dikur, ky gisht ishte tregues i dijes,
i mendimit, i zgjedhjes.
Tani, ky gisht është thjesht një portë hyrëse në një botë
ku gjithçka është afër, por asgjë nuk është reale.

Gishtin tim dua ta nderoj.
Dua ta përdor për të prekur një faqe libri të vërtetë,
për të gdhendur një emër në një copë druri,
për të përkëdhelur fytyrën e një fëmije,
për të drejtuar drejt qiellit dhe të them:
“Ja, këtu është pafundësia, jo në këtë ekran!”

Gishtin tim dua ta çoj drejt një dere të vërtetë,
të trokas mbi dru,
ta hap derën, të hyj pa fjalë,
e ta përqafoj një mik apo mike pa ikona,
pa njoftime, pa zhurmë dixhitale.

Sepse bota nuk është në ekran.
Bota është këtu, mes duarve, mes prekjesh të vërteta.
Për mua Bota është në peshën e një dore mbi supe,
në ngrohtësinë e një shtrëngimi,
dhe në dridhjen e një letre që lexohet me duar.

Por koha e gishtit është e fortë,
është e shpejtë, është e pashmangshme.
A mund ta ndaloj?
Jo, jo sepse tashmë është tepër vonë?

Selanik me 20 maj 2024

 

GJYMTYRËT E KUPTIMIT

Në përditshmërinë e hapur si libër,
ku fjalët ecin zbathur mbi pragun e heshtjeve,
gjymtyrët e kuptimit shtrihen ngadalë,
si rrënjë në tokën e mendimeve tua.

Nëse dëshiron që dëshirat të ecin për së mbari,
shiko kah unë, bëhu fjalë e menduar,
sepse unë i orientoj udhët tua
drejt vetes tënde, me kuptim të plotë.

Duart e arsyes lidhen me shpresën,
këmbët e guximit kapërcejnë dyshimet,
sytë e së vërtetës shohin më thellë
kur zemra e ndjen drejtimin e saj.

Nëse kuptimi të mungon sot,
mos u ndal në hijen e zbrazëtisë,
sepse unë jam këtu, dritë në terr,
busullë që të çon te vetja jote.

Jeta nuk është vetëm frymëmarrje,
por lëvizja e gjymtyrëve të kuptimit,
dhe nëse dëshiron të ecësh përpara,
mbaje mend: gjithmonë e ke udhën tek unë.

Bukuresht me 29 mars 2025

Dimitris P. Kraniotis Poezi të përzgjedhura. (Përkthim në shqip, përkthyer nga Jeton Kelmendi)

Dimitris P. Kraniotis
Poezi të përzgjedhura. (Përkthim në shqip, përkthyer nga Jeton Kelmendi)

Biografia e Dimitris P. Kraniotis [Greqi]

Dimitris P. Kraniotis u lind në vitin 1966 në prefekturën e Larisës, në Greqinë qendrore, dhe është rritur në Stomio (Larisa). Ai ka studiuar Mjekësi në Universitetin Aristoteli të Selanikut dhe ka përfituar titullin Master i Shkencave (MSc) në Mjekësi nga Universiteti i Thesalisë (Greqi). Aktualisht jeton në Larisa (Greqi) dhe punon si mjek (specialist i mjekësisë së brendshme). Ai është autor i 11 librave poetikë të botuar në Greqi dhe jashtë saj. Gjithashtu është Kryeredaktor i një antologjie ndërkombëtare në gjuhën angleze (me 205 poetë nga 65 vende). Ka fituar çmime ndërkombëtare për poezinë e tij, e cila është përkthyer në 36 gjuhë dhe është botuar në antologji, libra dhe revista në shumë vende të botës. Është ftuar dhe ka marrë pjesë si poet i ftuar në Festivale Ndërkombëtare të Poezisë në mbarë botën. Është nderuar me titullin “Laureat i Letrave” nga organizata United Poets Laureate International (SHBA) dhe si “Poet i Vitit 2023” nga Festivali Ndërkombëtar i Poezisë Boao (Kinë).

Ai mban titullin Doktor i Letërsisë (Litt.D.), është Akademik në Itali, President Nderi i Kongresit Botëror të Poetëve (UPLI), President i Kongresit të 22-të Botëror të Poetëve (Greqi 2011), President i Shoqatës Botërore të Poetëve (WPS), Drejtor i Festivalit Mesdhetar të Poezisë (Larisa, Greqi), Kryetar i Komitetit të Shkrimtarëve për Paqen pranë PEN Greqisë, Ambasador i Lëvizjes “Poetas del Mundo” në Greqi, President i Dhomës Ndërkombëtare të Shkrimtarëve dhe Artistëve CIESART në Greqi, President i Komitetit Shkencor të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë në Naoussa (Greqi), Nënkryetar i Shoqatës Ndërkombëtare të Shkrimtarëve “IWA Bogdani”, Ambasador Universal i Paqes nga Rrethi Ndërkombëtar i Ambasadorëve të Paqes, dhe anëtar i Lëvizjes Botërore të Poezisë (WPM), Poetëve të Planetit (POP) dhe Organizatës Botërore të Shkrimtarëve (WOW).

Ai ka qenë gjithashtu Profesor në Departamentin e Infermierisë në Universitetin e Thesalisë (ish TEI i Larisës, Greqi).


Janusi

Lagjja jonë
është tashmë një ndërtesë banimi
Ashensori ngecur
mes penthausit
dhe qiellit

Dhe ne brenda
shtypur rehat
pa frymë
(dhe pa sinjal
në celularin tonë)

Në prag të një arratie
nga “savoir vivre”-i
gati prej kohësh
për aventurat
(kur vallë u dashuruam
në të vërtetë?)

Në majë
të hapave të pezulluar
në bodrumin
e gjysmë-dilemat e Janusit

Ode heroit të paqes

U lind një herë
për një mijë revolucione
vdiqe një herë
me një mijë ringjallje

Ndriçove ideale të përjetshme
në gjokse plot ëndrra
fryve fjalët e poetëve
në erëra të harmonizuara

U plagose nga plagë pa fytyrë
dhe i fshikullove padrejtësitë
luftove për liri
dhe fitove për paqen


Minus një

E tërhoqa tokën
të na mbulonte
në rast se sonte veshim
fjalët çarmatosëse dhe pa gjak
që i pështymë dje
si fara

Por mos m’u përgjigj me ngut
prit radhën tënde
në vijë
po pres përgjigje
nga ti dhe nga unë
përsëri e përsëri

Deri dje
deri në të sigurtën dhe të papriturën
-1 të ashensorit
bodrumi pafund
dhe pamëshirshëm me zemërim
(cilën logjikë e mora me qira
nga imagjinata ime sonte?)

Por nuk dua që balta
të fermentojë trupat tanë
duke mbushur me minus një të nesërmen
rrënjët e luleve lotus dhe miteve


Poema e kuqe

E lyeva me të kuqe
qiellin
ditët që humba veten
dhe mohoja veten
qesha pa arsye
i jetova ato

E lyeva me të kuqe
ujin
u mbyta në lot
dhe shpëtova veten
duke harruar fajin tim
e mashtrua veten

E lyeva me të kuqe
këtë poemë
me fjalë fshiva veten
dhe e ringjalla veten
duke shkruar me gjak
u hakmora ndaj vetes

Vizitorët e zemrës sonë

Një bisedë e çuditshme
me një veshje prej guri
qëndron kërcënuese pezull
në çdo hap tonin
pika të ftohta mirësjelljeje
na djegin frymën

A pushoi shpresa
së vizituari zemrën tonë?

Bora sot
nuk është e bardhë
është pa ngjyrë
si irisi i syve tanë
si mirëmëngjesi
që nuk del nga buzët tona

A pushoi dashuria
së vizituari zemrën tonë?

Një poster i shqyer
në vorbullën e erës
çdo fjalë e jona
gurëz të kaltër
të fundosur në blunë e detit
ëndrrat tona

A pushoi poezia
së vizituari zemrën tonë?

Cikel poezishë nga Anton Marku, Vjenë

Cikël me poezi nga Anton Marku

asgjë nuk peshon më shumë

se sa dashuria

as nuk dhemb

sa ajo

 

TË PAPËRLYERIT

 

Është një bark

në të cilin gjithmonë është ndjerë

një zë fëmije

Bark me dy kërthiza

tash e sa shekuj shtatzënë

Është një dorë

që nuk e sheh askush

pos teje

e nuk është e jotja

Është një atdhe i paemër

,e pak bujtina

e me shumë varre

Veç ata kanë emra.

 

AUTOBIOGRAFI

 

Kam lindur

para emrit tim

Kam parë

para se t’i hapë sytë

Kam folur

para se t’i mësoj fjalët

Kam puthur

Para se të di se ç’ është puthja

Kam jetuar

pa pyetur

si vdiset.

TË VDESESH MIRË

 

Të vdesësh duke ecur

në këmbët tua

Me dorën e djathtë

të mbyllesh vetë

derën e arkës

E brenda saj

të thuash punën e pendimit

Gjer sa të mos bëj më.

TESTAMENT

 

Kam harruar

si është të puthësh

Të shkoklosh

gjinjtë e natës

Këtu ku jam ulur unë

është mesi i botës

që as vetë nuk e di

ku nis e ku mbaron

Ku asgjë nuk peshon më shumë

se sa dashuria

As nuk dhemb

sa ajo.

NDARJA

 

Kam frikë

se kjo do të jetë hera e fundit

që dëgjon zërin tim

Nesër

njëri nga ne të dy

mund të mos jetë më

Në kopshtin tonë

secila mollë e di

degën prej së cilës do të shkëputet

Unë e ti jo.

PSE IKE PA NA THËNË LAMTUMIRË, MIKE (Kushtuar aktotres se madhe Margarita Xhepa) nga Jeton Kelmendi

Foto: Gëzim Kruja, Margarita Xhepa dhe Jeton Kelmendi, Tiranë 2009

PSE IKE PA NA THËNË LAMTUMIRË, MIKE
(Kushtuar aktotres se madhe Margarita Xhepa)

Pse ike, pa na thënë lamtumirë,
si një hije e dritës që tretet në skenë,
si një fjalë e pathënë, që rri pezull
në ajrin e rëndë të kujtesës?

Ti, që fjalët i bëje të gjalla,
që trishtimin e mbaje në pëllëmbë
dhe e shndërroje në art,
pse ike, pa e lënë as zërin tënd
të venitej ngadalë në heshtje?

A mos vallë skena e përjetësisë
të thirri më shpejt se duhej,
a mos e dinte ajo çka ne s’e dimë,
se shpirti yt nuk mund të vdesë,
se yjet nuk bien, por vezullojnë lart?

Ende të kërkojmë në hije të roleve,
në buzëqeshjen e hidhur të tragjedisë,
në sytë që shpojnë errësirën e kohës,
në një dorë që shtrin kujtesën,
në një fjalë që ende kumbon.

Ti ishe më shumë se një aktore, artiste
ishe një zemër që rrihte në çdo skenë,
një shpirt që digjej e ndriçonte,
një zonjë e madhe që mbante në sy
peshën e shekujve,
zërin e dhembjes dhe të dashurisë.

Në çdo rol tëndin kishte diçka hyjnore,
diçka që sfidonte kohën,
një shpirt që ngjitej mbi skenë
si një rrufe që ndriçonte errësirën.

Pse ike pa na thënë lamtumirë?
Apo e dije që arti yt
s’ka nevojë për fjalë të fundit,
se është ai që kurrë nuk mbyll perden?

Sot vetëm dole nga rolet e tua
për të vazhduar një rol tjetër në përjetësi.

Prishtinë me 3 prill 2025

Ketu apo atje – Jeton Kelmendi

KËTU APO ATJE

Kur kërkoj veten këtu, e gjej atje,
hije e një drite që vonon të zbardhë.
Por kur më thërrasin larg, jam këtu,
si puhiza që endet nër gjurmë të harruara.

Këtu jam kur i mungoj vetëvetës,
atje shkoj kur më tepron pak vete.
Mes dy horizonteve të pashkelura,
një fjalë mbetet peng mes buzëve.

Jam atje, ku kujtimi shndërrohet në anarki,
këtu, ku hapat e mi shkelin pa zhurmë.
Mbi pragun e një bote të pezullt,
shtrij duart drejt një mungese që s’ka fund.

Këtu, a është ky vendi im?
Atje, a është ajo largësi apo veç mall?
Në pëlhurën e kohës së pashkruar
gdhend një mendim që më ikën nga duart.

Në mes, jam asgjë dhe gjithçka,
një udhë pa kthim, një kufi pa prag.
Atje, shoh veten time duke pritur,
këtu, unë pres atë që s’kthehet më.

Nëse më gjeni dikush, më thuaj ku jam,
se jam i humbur mes këtu-ve dhe atje-ve.