MIDIS FJALËS DHE BOSHLLËKUT: POEZIA SI AKT PËRGJEGJËSIE

Nga Prof. Jeton Kelmendi PhD

Ky libër nuk është thjesht një përmbledhje poezish, por është një hartë e brendshme e njeriut bashkëkohor, një regjistër i ndjesive, frikërave, zhgënjimeve dhe shpresave që lëvizin në kufijtë e fjalës dhe heshtjes. Që në titullin e tij simbolik – Duke dëgjuar të njëjtin tingull – lexuesi ftohet të hyjë në një hapësirë ku poezia nuk lexohet vetëm me sy, por përjetohet si rezonancë.

Poezia e Dimitris P. Kraniotis lind nga një vetëdije e dyfishtë: nga përvoja e jetës së përditshme dhe nga përballja e vazhdueshme me thelbin e ekzistencës njerëzore. Këtu fjala nuk është zbukurim, por mjet zbulimi; nuk është stoli estetike, por instrument i së vërtetës. Çdo poezi ngjan me një ekzaminim të hollë të shpirtit, ku poeti mat pulsin e kohës, temperaturën morale të shoqërisë dhe rezistencën e njeriut përballë shkatërrimit, harresës dhe boshllëkut.

Në këtë përmbledhje, poezia shfaqet si akt përgjegjësie. Ajo nuk ikën nga realiteti, por e zhvesh atë nga iluzionet. Temat e trajtuara si trupi, dhimbja, frika, identiteti, kujtesa, vdekja, shpresa, natyra e plagosur, qytetërimi i konsumit, hipokrizia morale, ndërthuren në një diskurs poetik që është njëkohësisht intim dhe universal. Lexuesi nuk përballet me histori personale të mbyllura, por me përvoja njerëzore të përbashkëta, ku secili mund të njohë veten.

Një veçori thelbësore e këtij libri është raporti mes fjalës dhe heshtjes. Heshtja këtu nuk është mungesë, por prani. Ajo është hapësira ku fjala merr kuptim, ku poezia bëhet më e fortë se deklarata, më e thellë se retorika. Poeti shpesh e çon vargun drejt kufirit të shuarjes, për të treguar se edhe aty ku fjala dorëzohet, kuptimi vazhdon të ekzistojë. Struktura poetike e teksteve është e lirë, por e disiplinuar; metaforat janë të forta, shpesh tronditëse, ndërsa gjuha ruan një ekuilibër të kujdesshëm mes lirizmit, ironisë dhe reflektimit filozofik. Në shumë poezi ndihet tensioni mes dëshirës për shpëtim dhe pamundësisë për ta arritur atë plotësisht. Kjo e bën poezinë e Kraniotisit të ndershme, larg patetizmit dhe sentimentalizmit të rremë.

Libri që keni në dorë flet edhe për kohën tonë të thyer: për një botë ku vlerat rrëshqasin, ku njeriu humbet kontaktin me natyrën dhe me veten, ku fjalët konsumohen, por ku poezia ende mbetet një nga format e rralla të rezistencës shpirtërore. Në këtë kuptim, poeti nuk është vetëm dëshmitar, por edhe rojtar i ndërgjegjes. Përkthimi i kësaj përmbledhjeje në shqip është më shumë sesa një akt gjuhësor; është një akt dialogu kulturor. Poezia e Kraniotisit, edhe pse e lindur në një hapësirë të caktuar gjeografike, flet me një gjuhë që e tejkalon kufirin kombëtar. Ajo gjen jehonë të natyrshme edhe në shqip, sepse përvoja që transmeton është thellësisht njerëzore dhe mesdhetare në shpirt.

Ky libër u drejtohet lexuesve që nuk kërkojnë rehati, por kuptim; atyre që nuk lexojnë poezi për zbavitje, por për të reflektuar; për ata që janë të gatshëm të ndalen, të dëgjojnë dhe të pranojnë se, ndonjëherë, të gjithë po dëgjojmë të njëjtin tingull – tingullin e brendshëm të njeriut që kërkon të mos humbasë veten.