Author: iwabogdani

PËLLUMBAT E ZINJ

Njëzet e disa vjeç ishim

kur u zgjuam

në të tashmen e atëhershme

Nuk e dinim

se nga kush po i fshihnim sytë

pa i shkruar asnjë letër askujt

Donim të vdisnim

pa u bërë pleq

të deheshim me atë pak

që kishte mbetur

në fund të gotës

Livadheve të bardha

të dimrave tanë.

ILUZION

Në botën time

detit i mjaftoi

një pikë loti

që të përmbytet

Unë u bëra re

qiellin ta mbrojë nga toka

Me të dy duart

zhvarrosa Parajsën.

SHIRAVE TË VJETËR

Prapë nuk ia dole të më djersitësh

duart e së njëjtës erë

të tërhoqën nga fundi

Edhe kësaj radhe u nise

pa e ditur se për ku

Shirave të vjetër t’i numërosh

orët që nuk kthehen më

Pa të shkuar në mend

se kurdoherë

mund të ishte e fundit.

ARRËTHYESIT

Ne jemi trupa

të ngjizur nga dy duhama

gjatë një nate të epshme

Që nga dita e parë e ardhjes

fletëve të ujit ecim

pikave të shiut u marrim erë

Dielli na spërkat

me pika të grisura drite

Me imtësira mbushim ditët

emrat tanë i gjejmë

faqeve të palexuara të librave.

ZONJA NGA BANAKU

Shtirej sikur ishte e dashuruar

por nuk ishte

Askujt nuk donte t’i thoshte

se vuante për sytë që kishte parë

në fytyrën e një burri

Një mëngjes të përgjumur

kohës ia lëshoi dorën

hapave të tij u shkoi nga pas

pa e ditur se në cilën derë duhet trokitur

I mjaftonte

ta puthte hijen e tij

në flokët e saj.

Paturpësisht.

Jeton Kelmendi, Belgium/Kosovo

LOVE IN WAR TIME

Sometimes I want them to happen
These things
Differently
For example, a heavy fog fell on me,
And a border was easily
Crossed —
To pass there first of all
Where a few months ago
I saw a girl
With curly hair,
Only saw her —
And to dream later on, while
Falling in love.

At the end
It is war and we don’t
know the future
Every day fighting with death
These stories that
Someone or whomever
Fell for freedom,
Or other news,
Such as the enemy
Was destroyed,
These are daily routines.
Perhaps
To share with someone

That he desires love
During war time,
Someone will think you are stupid
But even in the fiercest fights
A soldier will never stop thinking about love
I have seen it in myself.

In time of war
God knows
How the end will come,
Perhaps
No time has space for love —
Time tolls,
But what if everyone planted
Death
Who would harvest
Love?

A poet thinks
that the greatest loves
Are born in war time.
Perhaps,
Perhaps — exceeding the imagination
Of a bible story,
Or
Even the most illustrated stories
Of Lorca and Hemingway.
Simply
Love is another war,

It’s an infinite war
Even the longest war
Longer than any other.
But weapons are
Something else:
Heart, Soul and Sex.

I came for myself
And went
Right to the center of stage.
There is war.
Are you looking at it, day by day
Life is becoming even more boring:
This is how it started
My mind confused me,
And with happiness we were ready
For a little more love.

Is this a dream or anti-dream;
Not sure
If someone will ask,
Today —
But, surprisingly,
It happened.
99 times, I have been able to die
All 99.
Without war,
How can love begin ?

It cannot be imagined.
There is love, and war.

Late night
The moon has forgotten
To come outside,
A soldier returns, departs
For other front lines;
When there is love during war time
War continues…
This is a soldier of a soldier.

November 1999, sometime in the War of Kosovo.

Born in the city of Peja, Kosovo Jeton Kelmendi is a poet, player, publicist, translator, publisher, university professor, academic, and active member of the European Academy of Science and Arts in Salzburg Austria. He has published 11 poetry books, 12 books in sciences politics and he has translated 70 books. He is the most translated albanian poet.

DASHURI Në KOHË LUFTE

Nganjëherë dua të ndodhin
Krejt gjërat
Ndryshe
Për shembull, me ra mjegulla e dendur,
Sa të kalohet më lehtë
Kufiri,
Të kalohet atypari
Ku disa muaj më parë
Kam parë një vajzë
Kaçurrele,
Së paku ta shoh me sy
E ta ëndërroj pastaj
Duke bërë dashuri.

Fundja
Luftë është dhe luftës
Nuk i dihet:
Përditë duke e mundur vdekjen
Ngjarje të tilla
Se filani e fisteku
Ranë për liri,
Apo edhe lajme tjera,
Si p.sh. armikut iu asgjësuan
Kaq e kaq…
Këto pra janë përditshmëri.
Ndoshta
T’i thuash dikujt
Se në kohë lufte dëshiron
Dashuri,
Dikush të merr për të marrë,
Por edhe në më të përgjakshmet
Luftëra,
Ushtari mendjen s’e heq prej dashurisë
Atë kohë vetë e kam parë.

Kohë lufte është
Zoti e di
Si do t’i vijë fundi,
Ndoshta
As kohë s’ka më për dashuri,
Koha e bën të veten
Por, sikur të gjithë të mbjellin
Vdekjen,
Kush do ta korrte
Dashurinë.

Poeti mendon
Se dashuritë më të mëdha
Lindin në kohë luftërash,
Ndoshta,
Ndoshta tejkalojnë përmasat
E një rrëfimi biblik,
Ose
Edhe historitë më fantastike
Të Lorkës dhe Heminguejit,
Thjesht
Dashuria është një luftë tjetër,
Më e përjetshmja luftë,
Më e gjatë
Se çdo luftë tjetër,
Por armët janë
Tjera:
Zemra, Shpirti dhe Seksi.

I dola vetes dore
Dhe vajta
Mu te kryepersonazhi.
Luftë është
A po e sheh dita-ditës
Jeta po bëhet më e mërzitshme:
Kështu disi
Më ka rrapllua mendja,
Teksa
Me qejf të madh po bëheshim gati
Për pak dashuri.

ëndërr apo zhgjëndërr,
As sot
S’jam i sigurt nëse më pyet
Dikush,
Por, një çudi e madhe
Pat ndodhur
99 herë kam mundur të vdes
99-ën.
Pa luftuar,
Si fillon koha e dashurisë
As që merret me mend,
Haj dashuria bre, he lufta.

Natë e vonë
Dhe Hëna sikur ka harruar
Të dalë,
Kthehet ushtari, niset
Betejave të reja.

Njëmend është dashuri në kohë lufte,
Lufta vazhdon…
He ushtar ushtari.

Nëntor 1999, diku gjatë luftës në Kosovë.

I lindur në qytetin e Pejës, Kosova Jeton Kelmendi është poet, dramaturg, publicist, përkthyes, botues, profesor universitar, akademik dhe anëtar aktiv i Akademisë Evropiane të Shkencave dhe Arteve në Salzburg Austri. Ka botuar 11 libra me poezi, 12 libra nga fusha e politikës dhe ka përkthyer 70 libra. Ai është poeti shqiptar më i përkthyer.

Herzl Hakak Three poems

Till Anguish, Till Kinship

by Herzl Hakak

Translation  Schulamith Chava Halevy

Women dream with open eyes

with nails extract love from

blind earth

There is a suppressed cry in the world, which ignites deserts

which shrouds thirsty eyelids with pain

wet and deaf

It is you, naked upon brown grass

green with beauty whispering

your flame spreads, conquers

worlds and climates

There is a door-to-door whisper in the world, yearning

without respite, sex aching with moisture

beloveds abandoned to sorrow

dreaming of identity, of kinship

When Everything was a Child

Poem by Herzl Hakak

Translated by Schulamith Chava Halevy

People wander in the streets.  Try to rend

sleep.  Mend life in their being. All ready

shirts laundered.  Something in the vantage point

from which their life-story was written

starts to beat.  Touches a line.

Perhaps I am with them.

Perhaps this is the story of a People.

When everything was a child, perhaps he had dreams

intended to fulfil, and parts to erase.   When the mature

teller materialized, the mountain was smoking.  It was hard to breathe

in the heat of the torches.  The lengthy purification.  I sought there

parts of me that threatened to disappear.  Breaths from my

past.  I wandered with them perhaps to hold,

as if seeking in them

another whole. Beyond the fragmentary. The incidental.

Now I come before them, before their libraries

The stars drained of their strength

in the world, bereft of heaven.

How did their skies turn into ice-water

their yearned-for fields to strangers?

The returning boy is looking for me now and I

Need and bleed.  With them, stained. Their heart is no longer

turned to me

as they go.

There is a teller among them who binds pages into a book.  In the bushes

A child prays to me.  What kind of poetry do you wish?

My life is torn along the

seamline.

My Mother’s Magic

By Herzl Hakak

Translation by Schulamith C. Halevy

She has nothing but her life.

Seeds of light embedded between rows

Singular enchantment

Ours are lives she knew to shape

as if from flour.  As though everything was ground

grain by grain

in the millstone

While all the women sat upon stone steps

toying with their fans

glancing in any direction

they beheld a reticent glow upon her forehead

My mother kneaded her life, and ours

never losing sight nor sorrow of the maiden field

Four poems / Balfour Hakak

A scroll of Lineage —

Poem by Balfour Hakak.

Translation from the Hebrew by Schulamith Chava Halevy

My grandfather
received from his father a parchment
a scroll of lineage
and his father received from his
and his father received from his
father from father
back to the elders of the
great Assembly

But when my father departed in his immaculate gown
when he ascended to his great ancestral land
the scroll blew into sighs
the scroll blew in the wind
names aflame
letters afly

Ever since
lost still in the tempestuous storm
I seek after my trampled scroll
in the light of day
in the twilight of sorcery

Indeed, I must create
starting now
a scroll of lineage
— a new scroll
One that begins with
me.

THE SIGHT OF THE HEART

Balfour Hakak

Ever since you arose in my thought
You have been saying to me from a distance:
Your face is the face of a seraph
And you are one of the riders in the Chariot

We loved together in aimless motion
We lived together in a place of punishment
Those who go there are entwined, their soul goes out
Those who go there do not return.

Blue rivers then were of fire
You were a queen in beauty
I was a king in majesty
And we both loved according to the word.

Never forget:
We ascended from all the abysses and the breakings
We saw much happiness, also pain,
But we were on the highest height of all:
We had sight of the heart.

Translation: Esther Cameron

Her Ebbing Storm

Poem by Balfour Hakak.
Translation from the Hebrew by Schulamith Chava Halevy

I watched her ebbing storm
surrounded by every adjuration of the Covenant
oaths and vows carved into her living flesh
peeling from my flesh,
detaching, departing
eyes veiled in tremor,
awesome majesty
Her freedom is no more.

Her burning frock she left me,
all my sheets of poems
are hers
— a keepsake.

Her attire is of qualm
disappearing into the distance
she is quiet now, silent.
Who might comprehend
the depth of her torment.

Light from the Sea of Death

Balfour Hakak
Translation from Hebrew ©  Schulamith C. Halevy

At the Dead Sea I lay on the seaside bed
taking refuge in the forgetting of memories
I said: let me forget for a moment

all that had transpired
let me consign to oblivion all my toil and legacy.

Then from the sea came towards me a man
who sleeps on the sea of mirrors.
who floats on the water adrift in glow.
his flesh flashing from salt, of water-glow
his blood flashing sevenfold.

Holding in his hand an almond staff
he carves into its bark
mark upon mark.
White and sacred letters he diligently
carves, white symbols in the staff of
signs.

And the man is precious to me and beloved
And the man who rose from the sea
is my grandfather.

The sea is like a pure blue length of cloth
a prayer shawl.  A cloth of trembling ripples.
He passes to me the staff from the Sea of Death
his white face storming in fog
his face dripping light from the Sea of Death
light bestowed upon my living hand.

Would that the staff become a torch£
of light in my life
that I be fruitful in the land
that I confer it upon my sons.

Poems by Balfour Hakak.

Translation from the Hebrew by Schulamith Chava Halevy

I watched her ebbing storm
surrounded by every adjuration of the Covenant
oaths and vows carved into her living flesh
peeling from my flesh,
detaching, departing
eyes veiled in tremor,
awesome majesty
Her freedom is no more.

Her burning frock she left me,
all my sheets of poems
are hers
— a keepsake.

Her attire is of qualm
disappearing into the distance
she is quiet now, silent.
Who might comprehend
the depth of her torment.

THE SIGHT OF THE HEART
Balfour Hakak

Ever since you arose in my thought
You have been saying to me from a distance:
Your face is the face of a seraph
And you are one of the riders in the Chariot

We loved together in aimless motion
We lived together in a place of punishment
Those who go there are entwined, their soul goes out
Those who go there do not return.

Blue rivers then were of fire
You were a queen in beauty
I was a king in majesty
And we both loved according to the word.

Never forget:
We ascended from all the abysses and the breakings
We saw much happiness, also pain,
But we were on the highest height of all:
We had sight of the heart.

Translation:
Esther Cameron

A scroll of Lineage — 

Poem by Balfour Hakak. 

Translation from the Hebrew by Schulamith Chava Halevy  

My grandfather
received from his father a parchment
a scroll of lineage
and his father received from his
and his father received from his
father from father
back to the elders of the
great Assembly

But when my father departed in his immaculate gown
when he ascended to his great ancestral land
the scroll blew into sighs
the scroll blew in the wind
names aflame
letters afly

Ever since
lost still in the tempestuous storm
I seek after my trampled scroll
in the light of day
in the twilight of sorcery

Indeed, I must create
starting now
a scroll of lineage
— a new scroll
One that begins with
me.

SHOSHANA VEGH 

Sewing Machine

–

When my brother was killed

All the threads frayed on Hanassi Street in Ashkelon

Dad wanted to appease Mom.

So, he bought her a sewing machine

Brand new from HaAliyah Street

In Tel Aviv

We all went, Mom, me and Dad

Every week to learn

How to reattach the threads

Dad was happy

That Mom found some interest in life

So he bought her

Threads in all colors

We moved everything

To Netania

Which didn’t do much good for Dad

Mom didn’t use the new sewing machine

The threads frayed

SHOSHANA VEGH

A Sweater

My mother knitted a sweater for my brother

Knitting notebook

in samples of brown woolen threads

My mother knitted for my beloved brother

Wonderful sweater

Criss Cross

to attach his body

To a warm cloth

My mother knitted a sweater for my brother

Beautiful like my brother

The sweater was left at home

And my brother was left in the hills

In the heat of the desert

without a home

wandering in his longing for us

SHOSHANA VEGH

Peace of Mind

In the morning we must say hello

And when I write her first

She soon answers

But not every day is the same

Today she wanted to stay in bed

Waiting for her strength to return

“Today I want to be weak” she says

I can’t start the day without his hello

And I know that it’s not him

It’s her just a mood in the morning

A woman in bed that want to be weak

A woman in bed that longs for her power to grow

And if he comes and passes by the window

She will be strong by this wind

And stronger than the light

And it’s in her mind all this peace of mind.

It’s in her!

SHOSHANA VEGH

WASHING

I’ve cleaned the house

with the tears of the kidnappees

I’ve cleaned my house

After a month of mourning

And they are still there

In addition to a thousand dead martyrs

And the list is still going

And the hand is still writing

Who is for mercy and who is for grace

Who to die and who to burn

Who will die and who will live in suffering

I still have a home

In a beautiful street

and they…

I don’t know where they are

For the First time in my life

I am crying

and the tears are not running

it’s invisible

I can say that my soul waskidnapped

Anton Marku     Vjenë, 7 prill 2024

BIRI I HUMBUR

Një fytyrë
e pështyrë mijëra herë
u shtri mbi një dru të vdekur

Nëpër trup i kishin mbetur
shenjat e ëndrrave

Me gishta të zverdhur
shtrydhi sytë
derisa nisi t‘u ngjante
të vdekurve të vetë

Dëshirë të fundit pati
të lehë në botën

Biri i saj i humbur.

BABA

Kur vdekja thirri
emrin e njërit prej nesh
unë nuk qëllova në shtëpi

Baba kishte fjetur
e nuk dëgjoi gjë

Fqinjët kishin parë
një mace të zezë
duke dalë nga oborri ynë

Kur u ktheva
nuk e gjeta babën

E kishin marrë me vete
ujërat e asaj vjeshte.

SHITËSI I FLAMUJVE

Me lule të bardha
mbuloi shkronjat e emrit
me të cilin e patën pagëzuar
gjysmë i vdekuri
i lagjes sime

Në qytetin ku lindi
asnjë varr nuk pranoi
t’i bënte vend arkivolit të tij

Gjithçka kishte fituar
nuk i mjaftoi
për një këmishë njeriu.

LUFTA

Gjithçka nis nga një përrallë
e treguar bukur
nga goja e një lahutari

Në luftë shkohet
duke u duartokitur fitoreve
që ende nuk kanë ndodhur

Gjokset mbështjellën me pëlhura
që u ngjajnë flamujve
të huazuar nga legjendat

Atë e humbasin
ata që të parët
ngrehën këmbëzën

Shumë pak prej tyre
mund të zgjedhin vetë
ngjyrën e fytyrës
me të cilën do mbyllin sytë

Të gjallët kthehen të vdekur
të vdekurit i fusin në këngë
pa ua matur trimërinë
apo hapat që bënë
para apo prapa.

Mjafton të kenë rënë
fushëbetejave.

FAQJA E FUNDIT E BIBLËS

Dita e gjykimit të fundit
nuk do të vij

Toka asnjëherë
nuk do të jetë
e denjë për qiellin.

Bob Dylan

I kapërthyer në pikëllim

Herët në agimin rrezeartë,
Rrija i shtrirë në shtrat
Pyesja veten a ka ndryshuar ajo ndopak
A i kishte flokët ende të kuqërremta
Prindërit e saj thoshin se po të jetonim bashkë
Përnjëmend do të ishte maskarallëk
Ndërsa e ëma kurrë s’i kishte qepur fustan shtëpiak
Libreza e kursimit e të et s’qe ku ta di se çfarë.
E qëndroja buzë rruge
Shiu këpucët m’i qullte
Ia pata mësyer Bregut Lindor
Zoti e di sa e kam paguar çmimin tim,
Duke u kurthëruar në pikëllim.

Ajo qe martuar kur u takuam
Së shpejti u shkurorëzua
I ndihmova të dalë nga ferri, kujtoj,
Por përdora pakëz tepër forcë,
Vozitnim veturën me shpejtësi maksimale
Duke ia mësyer Perëndimit
U ndamë natën e pistë e të pikëlluar
Të dytë u pajtuam se kjo qe gjëja më e mirë.
Ajo u kthye të më shikojë
Derisa largohesha
Dëgjova të më fliste sipër shpatullave të mia,
“Do të takohemi sërish një ditë në aveny”,
Ende jam i kapërthyer në pikëllim për ty.

Kam pasur punë në pyjet e mëdha në very
Punoja si gjellëbërës
Por kurrë s’ia kam dalë aq shumë sa t’më pëlqente
Dhe një ditë sëpata m’u thye.
Ashtu që shkova poshtë në Nju Orlinz
Ku rastisa që të punësohem
për një kohë të shkurtër në një barkë peshkimi
Bash m’u jashtë Delakrosë.
Por tërë kohën isha i vetmuar
E kaluara më pat pushtuar,
Kam parë shumë gra
Por ajo kurrë s’m’u hoq nga mendja,
dhe sall po kurthërohesha
Edhe më tepër në pikëllim.

Ajo punonte në një vend të njohur
E unë u ndala për një birrë,
Vazhdoja ta shikoja në fytyrë
Në dritë aq të qartë.
E më vonë kur turma zvogëlohej
Edhe unë isha gati të veproja njësoj,
Ajo mbështetej në shpinë të karriges sime
Më tha: “A ta di emrin?”
Murmurova diç nën frymëmarrjen time,
M’i kundronte vijat në fytyrë
Më duhet ta pranoj se ndihesha pak i trembur
Kur u përkul t’m’i lidhë këpucët,
U kurthërova në pikëllim.

E ndezi sobën dhe ma ofroi llullën
“Kujtova se kurrë s’do t’më përshëndesësh” tha
“Dukesh tip i heshtur”,
Pastaj hapi një libër poezie
Dhe ma dorëzoi
Të shkruar nga një poet italian
Nga shekulli i trembëdhjetë.
Dhe çdo fjalë e tij kumbonte e vërtetë
E të afshonte sikur thëngill që digjet
Duke u derdhur faqe për faqe
Si ta kish skalitur për ty në shpirtin tim
Jam i kapërthyer në pikëllim.

Kam jetuar me ata në Montag Strit
Në një bodrum përposh shkallëve,
Natën nëpër kafiteri muzika dëgjohej
E revolucioni në ajër hetohej.
Pastaj ia filloi të tregtonte me skllevër
Dhe diç në brendësinë e tij vdiq,
Ajo duhej t’i shiste të gjitha që i kishte
Dhe i ngriu diç përbrenda.
Dhe kur e gjithë kjo mori fund
Unë tashmë isha tërhequr,
E vetmja gjë që mund ta bëja më së miri
Qe të vazhdoja të sillem si shpend në fluturim,
Megjithëkëtë jam i kapërthyer në pikëllim.

E tash po kthehem përsëri,
Dhe më duhet ta gjej disi.
Të gjithë njerëzit që i njihnim
Për mua tash janë sall iluzion,
Disa janë matematicienë
Disa janë gra zdrukthtarësh.
S’më kujtohet si ia pat filluar e gjithë kjo,
As nuk e di si po veprojnë me jetat e tyre.
Unë megjithatë jam ende në rrugë
Duke kërkuar edhe një herë bashkim
Ne gjithnjë kishim të njëjtin përjetim,
Sado që dallonim në pikëvështrim,
Ende jemi të kurthëruar në pikëllim.

Nëna jote thotë që unë jam i huaj

Unë jam burrë në vuajtje të vazhdueshme
Kam pas telashe gjatë gjithë ditëve të mija
Do t’i them lamtumirë Kolorados
Aty ku linda dhe pjesërisht u rrita

Nëna jote thotë që unë jam i huaj
Fytyrë që ndoshta s’do e shihni më
Por ja një premtim për gjithë juve:
Do takohemi në bregun e artë të Zotit

Unë do e bëj një të kthyer në Kolorado
Në vendin prej nga jam nisur
Se po ta dija që më dhuronit aq shumë dhimbje
Zemër, s’do të kisha ardhur kurrë.

Përktheu: Fadil Bajraj