Author: iwabogdani

Cikel poezive nge Engjëll I. Berisha

Posted on April 24, 2025 by - ARTICLE, Artikuj

Nga Engjëll I. Berisha

Muzikë kamertale

 

  1. (Shtrati i dehur)

 

Derisa ti fle buzë shtratit tim

gjumi të merr si e dehur

eja të dalim nga kjo dhomë

të zgjohemi se na trullosi melankolia

me veglat e muzikës në shtrat

si në thellësi të pyllit zëri

tingulli kamertal si qiell i paqes
këndon me zë kuarteti prej dylli

kjo është muzika që vjen përtej

në largësi me tjetër emër

syri im merr vrap ëndërrimet

nuk dua t’i ndjekë këmbët

ato më rrinë zgjuar

më shpijnë drejt trupit tënd

mishit e epshit

vdekja andej në heshtje jeton.

 

  1. (Për një këngë)

 

Jam i ri vetëm për një këngë

veglat e muzikës, si dhëmbi i tigrit
presin në duar, ndizen dhe ndihen
druri i vjetër i instrumentit të shenjtë
shkruan misterin, vjetërsinë

një mijë vjet, e përsëritur
pritja ime si rrënjët e dheut

por akustika, kur s’je ti
këndon më fort, si i verbër në errësirë

në rininë time, çdo tingull ka qenë metaforë
e mbushur me pasion bukurie
por tani, akordet e mia janë meditim
më mbajnë të ngulitur, pak të fjetur

pak sa i menduar.

  1. (Dhoma me dollap)

 

Në dhomë prej druri e gëlqere e bardhë

shtrati, librat përballë syri i muzikës

nëntë muaj, pasi të ketë lindur

pik qumësht gji i diellit kah perëndon

purpuri i rrezeve i përflak larg

bjeshkët në kufi me mall

ndjesia lum vërshimi m’i zë gjunjët

eci këmbë ëndrrës

në muret që presin dritën

purpuri i rrezeve i ngjyros si gjak
e sytë janë lajthitur pas zërave
këmbët janë të ngurtësuara
por ende eci, eci pa reshtur
në këtë rrugë të ëndrrës

një tjetër hap i fshehur
dritarja është e hapur
po nuk sheh asgjë
vetëm flakë e shuar, e nuk digjet
unë eci
si njeri që ka hamendje në cilin drejtim
në këtë dhomë që ka mbetur vetëm çati
vetëm jam në somnambulë që thërret.

  1. (Historia e dhomës)

Në çdo pëshpërimë, një histori e mbyllur
për tingujt e tjerë, për jetën që ka ikur
për instrumentin që kujton të tregoi
në rrethet e kohës

askush nuk arrin të fluturojë

vetëm se mbetet i madh në dhimbjen e tjerëve

të gjitha ia kujton muzika kamertale

tingull i fshehur
kuarteti prej dylli, frymëmarrje e lashtë
dëgjohet në errësirë, si një qetësi e humbur
veglat muzikore prej dhëmbit të tigrit,
shkrin në duar të trazuara

e mundimshmja

druri i vjetër i instrumentit
një dëshmitar i kohës, pa moshë
në çdo lëvizje të gishtit tim
frymëmarrja e saj ka ndaluar në përjetësi,
dhe tingulli i çdo note është melodi e dëgjuar
dikur, në rininë time.

  1. (Dhoma me vese)

Një mijë vjet, është dëgjuar kjo akustikë
nuk i është dhënë asnjë emër
më shumë lakmi, vese të vjetruara

i nxjerr kah dritarja secilit le ti jenë të idhca

edhe sot nuk kanë emër të veçantë
çdo prekje është një kthim nga harrimi
çdo tingull është një kujtim

pritja ime është agjërim
koha e bën më të thellë
akustikën që e kërkova në rininë time
si një melodi e vallëzuar mbi lumenj
ende dridhen tingujt e saj
në çdo qelizë të kujtesës së shkrirë

ç’mund të bëjmë tjetër të mos e shlyejmë

pos tinëzisht si imitim

ashtu, sikur e bëri Penelopa me shtizën.

Biografia e autorit 

Engjëll I. Berisha, është i lindur më 17 qershor 1962 në Korenicë të Gjakovës, Kosovë. Studimet i mbaroi për Gjuhë e letërsi shqipe në Universitetin e Prishtinës,  kurse studimet post- diplomime, ku mori gradën Magjistër i shkencave për informacion e bibliotekari, i kreu në Zadër të Kroacisë.

Me librin e parë “ Dita me hënë e me nuse”, del në vitin 1989 duke vazhduar pastaj edhe me disa përmbledhje të poezive.

Në vitin 1993 themeloi revistën letrare “Gazeta letrare” duke qenë dhe kryeredaktor i saj. Prej vitit 1991, angazhohet në kryesinë e Teatrit Amatorë  në Gjakovë.

Gjatë viteve 1995-1999, ka punuar në media, në të përditshmen “Bota sot” dhe të përjavshmen “Eurozëri”. Në vitin 2002 zgjidhet kryetar i Klubit Letrar “Gjon Nikollë Kazazi” në Gjakovë, klub ky i themeluar në vitin 1964. Aktivitetin kulmor ky klub e ka në organizimin e manifestimit më të madh letrar, Mitingu i Poezisë. Në vitin 2012, zgjidhet anëtarë i Këshillit Profesional për Teatër në Gjakovë.

Përfshihet i prezantuar në Fjalorin Enciklopedik të botuar nga Akademia e Shkencave e Kosovës. në vitin 2017.

Është anëtar i PEN Qendrës në Kosovë.

Punon dhe drejton Bibliotekën Publike “Ibrahim Rugova” në Gjakovë prej vitit 2000.

Librat e botuara

– “Dita me hënë e me nuse” poezi “Buzuku”. Prishtinë, 1991.

– “Avenytë e muzgut”, poezi, Agjencia e autorëve”. Prishtinë, 1994.

– “Diaspora shqiptare”, tregime “Pjetër Bogdani”, Has, 1993.

– “Gjarpri në shishe”, poezi “Rozafa”, Prishtinë, 2000.

– “Masakra e Mejës e Korenicës”, publicistikë, “Gjon Nikollë Kazazi”, Gjakovë.

– “Çati eshtrash”, poezi, “Rozafa”. Prishtinë, 2003.

– “Kujtesë e dehur”, poezi “Rozafa”. Prishtinë, 2003.

– “Dyert e qiellit”, rrëfenja-publicistikë, “Rozafa”. Prishtinë, 2005.

– “Roli edukativ i bibliotekave shkollore dhe publike në Kosovë”, Botues: Biblioteka “Ibrahim

    Rugova”, Gjakovë, 2011.

– “Martirët e Korenicës”, Monografi. “Gjon N. Kazazi”, Gjakovë, 2013.

– “Zoti i dashurisë”, poezi, Bruksel, 2016.

– “Syri blu”, poezi, Botoi IWA Bogdani, Prishtinë-Bruksel, 2018.

– “Gjuha e sublimit poetik”, kritikë dhe ese. Botoi “Gjon Nikollë Kazazi”, Gjakovë. Viti 2019.

– “Heshtja i rrëfehet natës”, poezi. Botoi IWA Bogdani, Prishtinë-Bruksel, 2021.

– “Në mes luftës e paqes”, Monografi e SHHB “Nënë Tereza” në Zvicër.

 – “E diela e lutjes”, poezi. Botoi IWA Bogdani, Prishtinë, 2024.

– “Rituale shpirti, poezi. 2025.

2 poezi nga Jeton Kelmendi

Posted on April 24, 2025 by - ARTICLE, Artikuj

TË GJITHË MIQTË I GJEJ ME GISHTIN TREGUES

Më janë larguar miq,
dhe kam humbur kolegë,
nga qyteti im ku jetoj, e deri në skajet e botës.
Të gjithë i kërkoj me gishtin tregues,
në fakt, i gjej me të.

Dikur, miqtë i kërkoja me zemër,
duke trokitur në dyert e shtëpive të tyre,
duke pritur nën hijen e një peme,
tek ndjenim aromën e kafesë që pihej shijshëm.
Sot, i kërkoj në një ekran të ndritshëm,
një ekran pa aromë, pa ngrohtësi,
pa frymëmarrje, pa hije të vërteta.

Në telefonin tim ka shumë numra,
emra të renditur pa ndjenja,
pa ngjarje të shkruara pranë njëri-tjetrit,
thjesht shifra të ftohta,
një ekzistencë numerike e atyre që dikur i kisha pranë.
Edhe numrat i gjej po me këtë gisht,
gishtin që tregon, por nuk përqafon,
gishtin që zgjedh, por nuk ndjen.

Me gishtin tregues, unë lexoj lajmet,
mësoj për luftërat që ndodhin, kahëdo ndodhin,
për urinë që shtrin krahët e saj të padukshëm,
për fatkeqësitë që ndodhin afër,
njerëzit që qajnë në anën tjetër të botës,
për ata që qeshin me lot të heshtur,
për jetën që rrjedh mes titujve të përditshëm.

Me gishtin tregues, unë lexoj librat,
por nuk i ndjej faqet tek kthehen,
nuk i ndjej gishtërinjtë të mbajnë peshën e një fjalie,
nuk dëgjoj gërvishtjen e letrës që lëviz mes gishtave të mi.
Me këtë gisht lexoj poezitë,
poezitë e autorëve të panjohur,
të njohur vetëm si emra, si tinguj dixhitalë,
të vendosur në rrjeta, por jo në kujtesë.

Ka ardhur koha e gishtit.
Një kohë ku gjithçka nis dhe mbaron
me një prekje të vogël.
Një botë ku dora e njeriut është tkurrur
në një lëvizje të thjeshtë,
një gjest i vogël që mban universin brenda tij.

Me gishtin tregues, unë blej gjithçka,
blej libra që nuk i prek,
veshje që nuk i provoj,
ushqime që nuk i zgjedh me dorën time.
Me gishtin tregues, unë hap dyer,
jo dyer me çelësa të ftohtë metalikë,
por porta dixhitale,
dyer që s’kanë zhurmë, s’kanë rëndesë,
dyer që nuk mund të përplasen.

Me gishtin tregues, unë vendos fatin e tjetrit,
klikoj “po” ose “jo”,
shkruaj një mesazh që mund të ndryshojë një jetë,
mbyll një bisedë që mund të kishte vazhduar përgjithmonë,
largohem nga një lidhje pa asnjë shpjegim,
me një lëvizje të qetë, pa zë.
Hë pra, kjo është fuqia e gishtit tregues.

Me këtë gisht, unë vendos se çfarë është e rëndësishme,
një “pëlqim”, një “përqafim virtual”,
një ndarje e një kujtimi që nuk ka aromë,
një lajm i ndarë pa e jetuar vetë.
Gjithçka është e lehtë me këtë gisht,
por a është gjithçka e vërtetë?

Dikur, gishtin tregues e përdornim për të drejtuar drejt yjeve,
për të numëruar kohën në qiellin e pafund,
për të shënjuar një rrugë në hartë,
për të shkruar një letër me dorë.
Dikur, ky gisht ishte tregues i dijes,
i mendimit, i zgjedhjes.
Tani, ky gisht është thjesht një portë hyrëse në një botë
ku gjithçka është afër, por asgjë nuk është reale.

Gishtin tim dua ta nderoj.
Dua ta përdor për të prekur një faqe libri të vërtetë,
për të gdhendur një emër në një copë druri,
për të përkëdhelur fytyrën e një fëmije,
për të drejtuar drejt qiellit dhe të them:
“Ja, këtu është pafundësia, jo në këtë ekran!”

Gishtin tim dua ta çoj drejt një dere të vërtetë,
të trokas mbi dru,
ta hap derën, të hyj pa fjalë,
e ta përqafoj një mik apo mike pa ikona,
pa njoftime, pa zhurmë dixhitale.

Sepse bota nuk është në ekran.
Bota është këtu, mes duarve, mes prekjesh të vërteta.
Për mua Bota është në peshën e një dore mbi supe,
në ngrohtësinë e një shtrëngimi,
dhe në dridhjen e një letre që lexohet me duar.

Por koha e gishtit është e fortë,
është e shpejtë, është e pashmangshme.
A mund ta ndaloj?
Jo, jo sepse tashmë është tepër vonë?

Selanik me 20 maj 2024

 

GJYMTYRËT E KUPTIMIT

Në përditshmërinë e hapur si libër,
ku fjalët ecin zbathur mbi pragun e heshtjeve,
gjymtyrët e kuptimit shtrihen ngadalë,
si rrënjë në tokën e mendimeve tua.

Nëse dëshiron që dëshirat të ecin për së mbari,
shiko kah unë, bëhu fjalë e menduar,
sepse unë i orientoj udhët tua
drejt vetes tënde, me kuptim të plotë.

Duart e arsyes lidhen me shpresën,
këmbët e guximit kapërcejnë dyshimet,
sytë e së vërtetës shohin më thellë
kur zemra e ndjen drejtimin e saj.

Nëse kuptimi të mungon sot,
mos u ndal në hijen e zbrazëtisë,
sepse unë jam këtu, dritë në terr,
busullë që të çon te vetja jote.

Jeta nuk është vetëm frymëmarrje,
por lëvizja e gjymtyrëve të kuptimit,
dhe nëse dëshiron të ecësh përpara,
mbaje mend: gjithmonë e ke udhën tek unë.

Bukuresht me 29 mars 2025

Dimitris P. Kraniotis Poezi të përzgjedhura. (Përkthim në shqip, përkthyer nga Jeton Kelmendi)

Posted on April 13, 2025 by - ARTICLE

Dimitris P. Kraniotis
Poezi të përzgjedhura. (Përkthim në shqip, përkthyer nga Jeton Kelmendi)

Biografia e Dimitris P. Kraniotis [Greqi]

Dimitris P. Kraniotis u lind në vitin 1966 në prefekturën e Larisës, në Greqinë qendrore, dhe është rritur në Stomio (Larisa). Ai ka studiuar Mjekësi në Universitetin Aristoteli të Selanikut dhe ka përfituar titullin Master i Shkencave (MSc) në Mjekësi nga Universiteti i Thesalisë (Greqi). Aktualisht jeton në Larisa (Greqi) dhe punon si mjek (specialist i mjekësisë së brendshme). Ai është autor i 11 librave poetikë të botuar në Greqi dhe jashtë saj. Gjithashtu është Kryeredaktor i një antologjie ndërkombëtare në gjuhën angleze (me 205 poetë nga 65 vende). Ka fituar çmime ndërkombëtare për poezinë e tij, e cila është përkthyer në 36 gjuhë dhe është botuar në antologji, libra dhe revista në shumë vende të botës. Është ftuar dhe ka marrë pjesë si poet i ftuar në Festivale Ndërkombëtare të Poezisë në mbarë botën. Është nderuar me titullin “Laureat i Letrave” nga organizata United Poets Laureate International (SHBA) dhe si “Poet i Vitit 2023” nga Festivali Ndërkombëtar i Poezisë Boao (Kinë).

Ai mban titullin Doktor i Letërsisë (Litt.D.), është Akademik në Itali, President Nderi i Kongresit Botëror të Poetëve (UPLI), President i Kongresit të 22-të Botëror të Poetëve (Greqi 2011), President i Shoqatës Botërore të Poetëve (WPS), Drejtor i Festivalit Mesdhetar të Poezisë (Larisa, Greqi), Kryetar i Komitetit të Shkrimtarëve për Paqen pranë PEN Greqisë, Ambasador i Lëvizjes “Poetas del Mundo” në Greqi, President i Dhomës Ndërkombëtare të Shkrimtarëve dhe Artistëve CIESART në Greqi, President i Komitetit Shkencor të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë në Naoussa (Greqi), Nënkryetar i Shoqatës Ndërkombëtare të Shkrimtarëve “IWA Bogdani”, Ambasador Universal i Paqes nga Rrethi Ndërkombëtar i Ambasadorëve të Paqes, dhe anëtar i Lëvizjes Botërore të Poezisë (WPM), Poetëve të Planetit (POP) dhe Organizatës Botërore të Shkrimtarëve (WOW).

Ai ka qenë gjithashtu Profesor në Departamentin e Infermierisë në Universitetin e Thesalisë (ish TEI i Larisës, Greqi).


Janusi

Lagjja jonë
është tashmë një ndërtesë banimi
Ashensori ngecur
mes penthausit
dhe qiellit

Dhe ne brenda
shtypur rehat
pa frymë
(dhe pa sinjal
në celularin tonë)

Në prag të një arratie
nga “savoir vivre”-i
gati prej kohësh
për aventurat
(kur vallë u dashuruam
në të vërtetë?)

Në majë
të hapave të pezulluar
në bodrumin
e gjysmë-dilemat e Janusit

Ode heroit të paqes

U lind një herë
për një mijë revolucione
vdiqe një herë
me një mijë ringjallje

Ndriçove ideale të përjetshme
në gjokse plot ëndrra
fryve fjalët e poetëve
në erëra të harmonizuara

U plagose nga plagë pa fytyrë
dhe i fshikullove padrejtësitë
luftove për liri
dhe fitove për paqen


Minus një

E tërhoqa tokën
të na mbulonte
në rast se sonte veshim
fjalët çarmatosëse dhe pa gjak
që i pështymë dje
si fara

Por mos m’u përgjigj me ngut
prit radhën tënde
në vijë
po pres përgjigje
nga ti dhe nga unë
përsëri e përsëri

Deri dje
deri në të sigurtën dhe të papriturën
-1 të ashensorit
bodrumi pafund
dhe pamëshirshëm me zemërim
(cilën logjikë e mora me qira
nga imagjinata ime sonte?)

Por nuk dua që balta
të fermentojë trupat tanë
duke mbushur me minus një të nesërmen
rrënjët e luleve lotus dhe miteve


Poema e kuqe

E lyeva me të kuqe
qiellin
ditët që humba veten
dhe mohoja veten
qesha pa arsye
i jetova ato

E lyeva me të kuqe
ujin
u mbyta në lot
dhe shpëtova veten
duke harruar fajin tim
e mashtrua veten

E lyeva me të kuqe
këtë poemë
me fjalë fshiva veten
dhe e ringjalla veten
duke shkruar me gjak
u hakmora ndaj vetes

Vizitorët e zemrës sonë

Një bisedë e çuditshme
me një veshje prej guri
qëndron kërcënuese pezull
në çdo hap tonin
pika të ftohta mirësjelljeje
na djegin frymën

A pushoi shpresa
së vizituari zemrën tonë?

Bora sot
nuk është e bardhë
është pa ngjyrë
si irisi i syve tanë
si mirëmëngjesi
që nuk del nga buzët tona

A pushoi dashuria
së vizituari zemrën tonë?

Një poster i shqyer
në vorbullën e erës
çdo fjalë e jona
gurëz të kaltër
të fundosur në blunë e detit
ëndrrat tona

A pushoi poezia
së vizituari zemrën tonë?

Cikel poezishë nga Anton Marku, Vjenë

Posted on April 6, 2025 by - ARTICLE, Artikuj

Cikël me poezi nga Anton Marku

asgjë nuk peshon më shumë

se sa dashuria

as nuk dhemb

sa ajo

 

TË PAPËRLYERIT

 

Është një bark

në të cilin gjithmonë është ndjerë

një zë fëmije

Bark me dy kërthiza

tash e sa shekuj shtatzënë

Është një dorë

që nuk e sheh askush

pos teje

e nuk është e jotja

Është një atdhe i paemër

,e pak bujtina

e me shumë varre

Veç ata kanë emra.

 

AUTOBIOGRAFI

 

Kam lindur

para emrit tim

Kam parë

para se t’i hapë sytë

Kam folur

para se t’i mësoj fjalët

Kam puthur

Para se të di se ç’ është puthja

Kam jetuar

pa pyetur

si vdiset.

TË VDESESH MIRË

 

Të vdesësh duke ecur

në këmbët tua

Me dorën e djathtë

të mbyllesh vetë

derën e arkës

E brenda saj

të thuash punën e pendimit

Gjer sa të mos bëj më.

TESTAMENT

 

Kam harruar

si është të puthësh

Të shkoklosh

gjinjtë e natës

Këtu ku jam ulur unë

është mesi i botës

që as vetë nuk e di

ku nis e ku mbaron

Ku asgjë nuk peshon më shumë

se sa dashuria

As nuk dhemb

sa ajo.

NDARJA

 

Kam frikë

se kjo do të jetë hera e fundit

që dëgjon zërin tim

Nesër

njëri nga ne të dy

mund të mos jetë më

Në kopshtin tonë

secila mollë e di

degën prej së cilës do të shkëputet

Unë e ti jo.

PSE IKE PA NA THËNË LAMTUMIRË, MIKE (Kushtuar aktotres se madhe Margarita Xhepa) nga Jeton Kelmendi

Posted on April 3, 2025 by - ARTICLE, Artikuj

Foto: Gëzim Kruja, Margarita Xhepa dhe Jeton Kelmendi, Tiranë 2009

PSE IKE PA NA THËNË LAMTUMIRË, MIKE
(Kushtuar aktotres se madhe Margarita Xhepa)

Pse ike, pa na thënë lamtumirë,
si një hije e dritës që tretet në skenë,
si një fjalë e pathënë, që rri pezull
në ajrin e rëndë të kujtesës?

Ti, që fjalët i bëje të gjalla,
që trishtimin e mbaje në pëllëmbë
dhe e shndërroje në art,
pse ike, pa e lënë as zërin tënd
të venitej ngadalë në heshtje?

A mos vallë skena e përjetësisë
të thirri më shpejt se duhej,
a mos e dinte ajo çka ne s’e dimë,
se shpirti yt nuk mund të vdesë,
se yjet nuk bien, por vezullojnë lart?

Ende të kërkojmë në hije të roleve,
në buzëqeshjen e hidhur të tragjedisë,
në sytë që shpojnë errësirën e kohës,
në një dorë që shtrin kujtesën,
në një fjalë që ende kumbon.

Ti ishe më shumë se një aktore, artiste
ishe një zemër që rrihte në çdo skenë,
një shpirt që digjej e ndriçonte,
një zonjë e madhe që mbante në sy
peshën e shekujve,
zërin e dhembjes dhe të dashurisë.

Në çdo rol tëndin kishte diçka hyjnore,
diçka që sfidonte kohën,
një shpirt që ngjitej mbi skenë
si një rrufe që ndriçonte errësirën.

Pse ike pa na thënë lamtumirë?
Apo e dije që arti yt
s’ka nevojë për fjalë të fundit,
se është ai që kurrë nuk mbyll perden?

Sot vetëm dole nga rolet e tua
për të vazhduar një rol tjetër në përjetësi.

Prishtinë me 3 prill 2025

Ketu apo atje – Jeton Kelmendi

Posted on April 2, 2025 by - ARTICLE, Artikuj

KËTU APO ATJE

Kur kërkoj veten këtu, e gjej atje,
hije e një drite që vonon të zbardhë.
Por kur më thërrasin larg, jam këtu,
si puhiza që endet nëpër gjurmë të harruara.

Këtu jam kur i mungoj vetëvetës,
atje shkoj kur më tepron pak vete.
Mes dy horizonteve të pashkelura,
një fjalë mbetet peng mes buzëve.

Jam atje, ku kujtimi shndërrohet në anarki,
këtu, ku hapat e mi shkelin pa zhurmë.
Mbi pragun e një bote të pezullt,
shtrij duart drejt një mungese që s’ka fund.

Këtu, a është ky vendi im?
Atje, a është ajo largësi apo veç mall?
Në pëlhurën e kohës së pashkruar
gdhend një mendim që më ikën nga duart.

Në mes, jam asgjë dhe gjithçka,
një udhë pa kthim, një kufi pa prag.
Atje, shoh veten time duke pritur,
këtu, unë pres atë që s’kthehet më.

Nëse më gjeni dikush, më thuaj ku jam,
se jam i humbur mes këtu-ve dhe atje-ve.

Poezi sot e ka diten e vet – Jeton Kelmendi 21 mars 2025, Prishtinë

Posted on March 21, 2025 by - ARTICLE, Artikuj, BOTIMET

POEZIA SOT E KA DITEN E VET

Kam hyrë sot në një varg,
dhe fryma më mori, pa ndal,
nëpër vargje tjera që rrjedhin,
si lumenj të pafund të paqes.
Çdo fjalë është një hap i dytë,
e çdo fjalë që lëviz, ndalon,
ashtu si treni nëpër stacione,
poezia është udhëtimi,
dhe unë, fryma e saj që nuk ndalet.

Poezia është ajo që na duhet për këto kohë,
nuk është as ajo që e shikon bota tani.
Por ne jami fryma e fjaleve që udhëtojnë,
nga një pikë në tjetrën, si shigjeta e shpejtë,
dhe ndalojmë, por nuk ndalohemi kurrë,
sepse poezia nuk njeh as kohë,
as vend, as kufij,
ajo jeton aty ku njeriu ka ndaluar,
aty ku çdo mendim ndal lëvizjen e një stuhie të brendshme.

Poezia është sikur bota,
në të jetojnë të gjitha qeniet poetike,
ata që flasin dhe ata që heshtin,
ato që ndjehen dhe ata që shuhen,
ajo është e gjallë dhe e vdekur në të njëjtën kohë,
si një rreth i përhershëm që s’ka fund,
sepse çdo fjalë është një lindje,
dhe çdo varg është një vdekje që ndodh sërish
në çdo moment të pafund që po kalon.

Siç thoshte Azem Shkreli:
“Poet është ai që mund të lindë dhe të vdesë
për secilën fjalë dhe secilin varg.”
Por, poet është ai që merr shpirt nga çdo tingull,
nga çdo heshtje që bie si një shi mbi tokën e lënë pas,
ai që gjen paqen në përplasjen e fjalëve,
ku çdo varg është një betejë dhe një paqe tjetër.

Sot me 21 mars është dita e poezisë,
por poezia nuk ka ditë të vetme,
ajo jeton në çdo sekondë që kalon,
në çdo mendim që fluturon,
në çdo frymë që ngulitet në trupin e poetit,
dhe çdo moment kur fjala bëhet ligj i brendshëm,
i natyrës dhe i qenies që flet për gjithçka dhe asgjë.

Poet është ai që përjeton dhimbjen dhe kënaqësinë
në të njëjtën frymë, në të njëjtën fjalë,
ai që arrin të kapë çdo copëz të realitetit,
të bëjë të dukshme atë që është e padukshme,
të hedhë dritë mbi ato që janë të errëta,
për të krijuar një univers të paqes dhe luftës,
në vargje që thuhen dhe nuk thuhen kurrë.

Poezia është frymë që udhëton pa ndaluar,
ajo është udhëheqësja që na çon përtej vetes,
përtej kufijve të zakonshëm të jetës,
dhe na flet për të panjohurën, për të pamundshmen,
për atë që do të vjen dhe për atë që ka kaluar.

Sot, çdo varg është një shenjë që lë pas,
poezia është drita që ndriçon çdo ditë,
ajo është dielli dhe hëna që nuk i ndahet natës,
dhe kështu, për çdo poet,
dita e poezisë është gjithmonë,
sepse poezia, si bota, nuk ka kohë,
ajo është përherë e pranishme,
dhe njëherësh, është përjetësisht e humbur.

Sot është dita e pranverës,
dhe pranvera dhe poezia janë njësoj.
E, kështu, ne poezinë e kemi,
për të jetuar dhe për të vdekur në të,
për të krijuar dhe për t’u shuar,
për të shpëtuar dhe për t’u humbur,
sepse çdo fjalë është një jetë,
dhe çdo varg është një filiz që ndalon,
por që gjithmonë ringjallet,
për ata që mund ta shohin,
për ata që mund ta ndjejnë,
dhe për ata që e mbajnë gjallë,
si pranvera që zgjon dritën nga hija.

Poezia është, përherë, ditë e vet jetës.

Me 21 mars 2025, Prisjtinë

Poezi nga Anton Marku

Posted on March 2, 2025 by - ARTICLE, Artikuj

Cikël me poezi nga Anton Marku

I PËRBUZURI

 

I përzënë nga lutja

si një farë e hedhur skaj rrugës

në lotët e një gruaje të vejë

gjeti dhembjen

që i ngjante dhembjes së tij

Sytë iu harxhuan

duke parë të njëjtën ëndërr

çdo natë

Pasi tha

gjithçka që pati për të thënë

veten e mori përdore

dhe u nis

nga bota e epërme

në botën e poshtme

Ikja është ikje

edhe atëherë

kur nuk ke ku të ikësh.

  

HIJA E ERËS

 

Ne jemi valixhe

që bartim trupat tanë

Në tavolinën e jetës ulemi

të veshur me këmisha pa kopsa

Rrjetat i hedhim

atje ku koha

tokës ia thithë gjinjtë

Në peshore uji

matim të pafundmen.

 

  

RIZGJIMI

 

Çdo mëngjes

i çmenduri i fundit i lagjes

ulej në një kodër

përballë kishës së fshatit

dhe numëronte në kokën e tij

të rrahurat e kambanave

Ishte i vetmi

që ende mbante lidhje me qiellin

në shtëpinë e të cilit

tash e sa vite

as hynte as dilte kush

Kur u dridh toka

e plasaritën muret

të gjithë vrapuan drejt tij

ta pyesnin

nëse ende kishte shpresë

Ai nuk u tha asgjë

Me të dy duart

u tregoi derën

dhe këmishat

e veshura së prapthi.

 

PARASHENJË

Mbrëmë në ëndërr

dikush ia verboi njërin sy

Me tjetrin

nuk mund të shihte

përtej duarve

Tri herë

toka e tërhoqi poshtë

deri në korën e parë

Aty lexoi

emrin e vet

në fund të një libri

Dhe u kthye

t’i harxhonte më ndryshe

ditët që i kishin mbetur

Shtatëdhjetë e shtatë herë

e puthi veten

në pasqyrë.

NATA

 

Sonte

qyteti i tij u zvogëlua

ajo nuk ishte më

Asnjë sy njeriu

nuk i kishte parë

puthjet që ishin bërë

mëkati i tyre i përnatshëm

Një rrjetë e zezë

mbuloi rrugët

nga kishte ecur ajo

mu atëherë

kur ishte duke dalë

nga dhoma e tij

Terri e kafshoi në qafë

Një ëndërr

e verdhë si dylli

iu ngjit për flokë

Natë ishte

emri i saj.

REVIEW: Abandoned House by The Sea/Rumah Kosong Di tepi Laut

Posted on February 28, 2025 by - ARTICLE, Artikuj

REVIEW: Abandoned House by The Sea/Rumah Kosong Di tepi Laut

By Adziah Aziz

A brief biography of Knut Odegard, states that he was born in Molde, Norway in 1945 and started writing since 1967 which in a way brought him success to his published books. Knut Ordegard, had been internationally recognized with high quality poems whilst his poetry books were translated into 42 languages. And Siti Ruqaiyah Hashim’s translation of Knut Odegard’s poems into Malay language makes it 43. He is also a highly decorated writer and had  received many awards from Norway and overseas.

According to Prof. Jeton Kelmendi PhD, a member of European Academy of Science and Arts, Knut Odegard’s poetry is like a mountain filled with all kinds of plant, encompass a wide variety of styles, approaches, and themes, making him a brilliant poet.

To Siti Ruqaiyah Hashim, a Malaysian poet, she sees Knut Odegard as a comrade and a poet who has a deep poetic thoughts. She had been translating and working with his poems since she first met him in Ulan Batar, Mongolia in 2017.

Now, to me as a reviewer,(I knew him through media and from a circle of close friends,) whom I defined  as an authentic poet who worked hard and active in his world of writing. Knut Odegard, I see him as a prominent Norwegian poet, has a rich body of work that delves deeply into themes of nature and human experiences. I had already read his poems in Malay language translated by Ruqaiyah Hashim and based on the title of Knut Odegard’s  poem in the ‘Abandoned House by The Sea/Rumah Kosong Di Tepi Laut,’ I would presume him as a poet who is deeply attuned to both the natural world and human experience. His work seems to weave together elements of everyday life, existential reflection, and a sense of place which I guess the average reader may not be familiar with. Reading his poems is like reading his mind where his poetry seems to blend nature, memory and everyday life through updated and nature poetry genres. His work is definitely and deeply influenced by Norwegian landscapes, Christianity and also cultural traditions.

Let’s break down Knut Odegard’s poetry focusing on themes, genres, figures of speech and cultural context.

Through his poems entitled ‘Rain In Our Land,’

 

The hills hang grief-heavy

In our inland, brother.

Dry here.

Hot here.

 suggest a strong connection to nature, weather and landscapes, possibly reflecting Norwegian natural beauty and climate.

His poems such as, ‘Summer Evening in Our Village,’ in the first stanza, depicted  the harshness and beauty of nature, symbolizing the emotions, isolation

Grief-burdened houses bow

their heads against the slow blowing winds,

the helpless cries

From the sea of loneliness

Rubbed out

 ‘November Storm and ’Earth, Stars.’ has a deep engagement with nature and the landscapes around him which captures the beauty, power, and changing moods of the environment, grounding his work in a strong sense of place. The poems seems to bring back nostalgia or renewal and indicates that Knut Odegard had brought the theme of  nature and environment into his writing.

Another poems of Knut Odegard are ‘Old Poet,’ ‘We Moved Beehives Out There,’ ‘Signals,’ and ‘Secret Things Go Slowly,’ will presumably reveal the poet interest in aging, transformation, and the passage of time that can let the readers explore how personal and collectives memories shape identity and human experience.

As it stands, Knut Odegard’s poems are beautifully written, by reading it, readers can also find the poetry as in an ordinary life, focusing on the small, often unnoticed moments in his multiple range of poems as in ‘Women Who Serve In Shop,’ ‘Girl in a Watchmaker Shop,’ ‘Paper Clip,’ and ‘At Home.’ His poetry might reflect on working-class experiences, relationships, and routines, giving dignity to the mundane.

Furthermore, I like the readers to know that Knut Odegard’s poetry may be inspired by Christian traditions, reflecting Norway’s cultural and historical ties to Christianity. This can be found in his line of poems such as  in ‘God’s Breath,’ in the 2nd stanza

Well then, maybe the fields here

Are God’s skin, said Little Knut.

And the air here is God’s breath?

Also in the first line at the  2nd stanza of  the poem,‘In The Chapel,’

In the chapel we sit bowed together

And weep over him who is gone…

the 4th stanza in the ‘Feast,’

Come, everyone, said Jesus too:

Everyone here, to my table.

He did not say: only for Catholics, or

Only for Lutherans

and ‘ About Visions and Voice,’  in the 6 row of  the 8th stanza. Religious and mystical themes could be central to Knut Odegard’s work, possibly exploring faith, doubt, divine presence, and existential questions.

 

But I am just a heavy turd.

Now God will soon pull on the string so that I

Will be flushed down the hell.

And reviewing Knut Odegard’s poetry, I realize that it spans multiple genres, including modernist or updated poetry which embraces free verse, personal symbolism, and deep introspection. Then there are also the nature poetry- capturing landscapes and seasons, often infused with human emotions; and Philosophical Poetry which addressing existential themes, memory and time.

When reviewing Knut Odegard’s poetry, I found his figures of speech used in his poetry were more to using rich literary devices like firstly, metaphor & symbolism in his poems; another poem is ‘Signal,’ that might represent fate, communication, or missed opportunities while ‘Paper Clip,’ could symbolize order, human connection, or fragility.

Second is personafication in titles like both poems, ‘November Storm,’ and ‘ Earth, Stars,’ which suggest that natural elements are given human-like qualities to convey emotions or moods.

Third is imagery where vivid descriptions of landscapes, weather, and everyday life helps create strong experiences for the reader. Fourth is paradox & contrast which located in ‘Secret Things Go Slowly,’ that suggests something hidden but can be seen as a gradual unfolding, creating a mysterious effect.

Talking about Cultural context of Knut Odegard’s poetry, I literally detect it and would elaborate to three points that are easily named as Norwegian Identity & Landscape, Influence of Christianity & Mysticism and Everyday life & Scandinavian Minimalism.

Before ending my review, I would like to pick up and do a deeper analysis on one of the poems that is also the title of the poem book, ‘Abandoned House by The Sea/Rumah Kosong Di Tepi Laut.’ This poem evokes a powerful sense of desolation, memory and mystery, using haunting imagery and a connection to nature to be able to create an almost ghostly atmosphere. The ‘Broken windows’ and ‘Wind that goes… room after room’  suggest an abandoned space left to nature’s forces. The house, once inhabited, is now lifeless, echoing a broader theme of neglect and passage of time.

This poem had touched my heart and it personifies the house as if it retains echoes of past lives. The line ‘ dead shines through our faces in sleep,’ implies a lingering presence of those who once lived there, suggesting themes of memory, dreams, and the way the past stays with us.

Going through the line ‘big motionless house by the sea’ stands as a lonely figure, almost as if it has its own identity. The setting by the sea adds to the feelings of isolation which readers will take it as reinforcing the theme of solitude and mystery.

I can say that the genre of this poem is more to modernist poetry as it focuses on atmosphere and vivid imagery rather than strict narrative.

Viewing them as to figure out the figures of speech and literary devices had me, myself wonder for its Personaficationthat can be known by the line ‘creaks on the stairs, feels with a stiff hand over looking glasses.’  which had been described almost like a living thing. The imagery and sensory language were aligned  along the poem strong visual (broken window, white look through rooms), and auditory (creaks on the stairs), and tactile  ( stiff hand over looking glasses)   experiences, pulling the readers into the abandoned space. Metaphor & Symbolism of the poem can be ditched on ‘ the dead shines through our faces in sleep.’ which memories of the past can influence the present, or how death lingers even in the living. The abandoned house may symbolize lost time or even aspects of the poet’s own mind.

The house by the sea is more than just a decaying building, it is a symbol of the past, memory and even death. The poet seems to suggest that abandoned places hold onto traces of life, and in dreams, we sometimes return to them. The house might reflect a state of mind, perhaps loneliness, nostalgia or unresolved emotions and with the tone and mood filled with haunting, melancholic and nostalgic.

In conclusion, I believe that Knut Ordegard’s poetry seems to blend nature, memory, spirituality, and everyday life through modernist and nature poetry genres. He also uses metaphors, imagery and personafication to create layered meanings. His writing likely carries both a lyrical and philosophicsl quality, allowing readers on their own lives while appreciating the beauty and complexity of the world aroud them.

 Th ank you

– Adziah Abd Aziz

24/2/2025

NOTE: Siti Ruqaiyah Hashim (actual name Rokiah Hashim) is an international writer and translator from Malaysia. Besides her own poetry collections books (in Malay language and English) she translated many poems published in her WORLD PEACE POEM ANTHOLOGY SERIES: NEWS FROM STRASBOURG/KABAR DARI STRASBOURG, PEACE BE UPON YOU DAVOS/ SALAM UNTUK DAVOS AND PRAYERS FOR AISHA LULU/DOA UNTUK AISHA LULU. She also translated and published poetry collection of Shaip Emerllahu from Tetovo, Macedonia titled EPAL TETOVO/ APPLES OF TETOVO, Jeton Kelmendi from Pristina, Kosovo titled CINTA DI MUSIM PERANG/LOVE IN A WAR TIMES.

Knut Odegard’s  poems translated into English by Brian MacNee was translated into Malay language  titled ABANDONED HOUSE BY THE SEA/RUMAH KOSONG DI TEPI LAUT was published as an e-book recently by Ivan Grahovec from Cakovec, Croatia. Link:  https://online.anyflip.com/almmb/opnz/mobile/index.html.

Poems by JAA JASRIL

Posted on February 2, 2025 by - ARTICLE

JAA JASRIL

Aussie-born Jaa Jasril admires the underground scene. As an ardent fan of hiphop/R&B music, Jaa wrote rhymes and was strongly influenced by verses and beats. Born in NSW Sydney , Australia, and has lived most of his life in Kuala Lumpur, Malaysia. Jaa Jasril or his actual name Lukman Jasril Hamzah started writing at the age of 18, while still a student of Sports Science in University of Malaya, Malaysia. Being an ardent fan of Rap and hip-hop genre of music, Jaa wrote rhymes and was strongly influenced by Tupac Shakur, Taleb Kwali, Jay-Z, Kanye West  etc. His rhymes were written in English and published on his blog and was highly rated by an American based online magazine of young writers in early 2000. Jaa is currently a Specialist Trainer in Evolution Wellness Gyms in Malaysia. His poems were published in WordCity Monthly, AZAHAR REVISTA MAGAZINE , Campus 247 etc. 

Jaa Jasril has written more than 200 poems. Some are published and read by international audiences. Jaa is currently a Specialist Trainer in Evolution Wellness Gyms in Malaysia, focussed on psychology and sports coaching. He believes that poetry can change the world and uses it to inspire a mixture of positivity even after hardship occurs. You can find out more about him at FB: Jaa Jasril , IG: jaaheart

 

BY THE BAY

Breeze of the sea, smell of the sand,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            its been awhile. Since I last work on my tan,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       as thing divert, not according to plan,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           finding yourself, in no man’s land,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   all this time, I got away and ran                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                then I questioned myself, until when?     

Feeling at lost, sitting by the bay,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             searching for WHY, under this hot midday,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 sound of crashing waves, coming my way,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            leaving to embrace, come what may,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           up to them, what  ever they want to say,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     as we are all humans, made of clay                

Break the walls down, bring down the gate,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                time to rise up, above all the hate,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       a new song, in my mind it serenades,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            so be strong, to endure fate,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         tomorrow will be better, so don’t be afraid,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    pick yourself, its time to create.

 

Danga Bay, Johore Baru

26/12/2020

HEARTFUL STATE OF MIND

I close my eyes, though I couldn’t sleep tonight,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Cloud on my mind, it doesn’t feel alright,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Is it the heat, or just flashing light?                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Uncertainty of the future, made me so fright,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           What ever it is, whatever it might,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            My eyes wide open, everything at sight….                       

I wait for the dream, that haunted me forever,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Even if I realize, reality would be never,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Though my hope has gone, they made me a believer,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           She’s all I talk about, she is my savior,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               When can I get through, away from this fever?                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  I’ll sit down rite here, waiting to deliver…… 

It’s not her face, that made me smile,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Nor that angelic voice, that made me wild,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 But the pain she gone through, adding to a pile,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           A never ending storm, as long as the Nile,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Seems like forever, but it’s worth my while,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Hope I don’t flutter, when I start to dial…. 

 

WE THERE YET…..?

How long we have to wait                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          been sitting here just like a bait                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  fury because they’re late                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     may be That just our fate….

Hearing repetition over a year,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       you told me its so near,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        but all I see is tear                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          yet you were never fear……

Don’t think I’m up to it,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   to see you take the heat,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               to be hearing all those wit,